Chủ Nhật, 22/05/2011 - 8:30 PM

Làm vàng giả như thật

Không chỉ dừng lại ở những cơn bấn loạn về giá, cả chuyện bất chấp những chính sách nhằm cố gắng điều tiết giá vàng, lại thêm một lần nữa, thứ kim loại quý giá có màu sắc óng ánh này lại làm cho dư luận lên cơn sốt xung quanh chuyện vàng giả mà… như thật. Ông chủ của một công ty chuyên kinh doanh vàng bạc đá quý tại quận 8, TP HCM khi trao đổi với chúng tôi cũng phải bật thốt lên "Kỹ nghệ làm vàng giả bây giờ đã đạt đến mức thượng thừa".

Đáng lưu ý, trong suốt buổi trò chuyện, ông liên tục khẳng định vàng giả mà như thật đang có dấu hiệu xuất hiện trên thị trường vàng tại TP HCM chủ yếu có nguồn gốc từ… công nghệ làm vàng giả của nước ngoài.

“Nhật ký”… vàng giả

Gần cuối năm 2010, khi giá vàng liên tiếp phi mã từ 23 triệu/lượng thẳng tiến đến 29 triệu/lượng, thì bất ngờ, Công ty Vàng bạc SJC, một trong những thương hiệu hàng đầu của thị trường vàng tại Việt Nam, công bố thông tin gây chấn động "vàng SJC đã bị làm giả".

Theo công bố của SJC thì, tính tới thời điểm thông tin được đưa ra, phía SJC đã phát hiện khoảng 60 lượng vàng SJC, loại vàng miếng có trị giá 1 lượng/miếng. Nhưng, đại diện của SJC cũng không dám khẳng định câu hỏi "Liệu vàng SJC giả đang lưu thông trên thị trường có phải chỉ gói gọn trong 60 lượng vàng đã bị phát hiện hay không?".

Đáng ngạc nhiên là loại vàng SJC giả này có trọng lượng, hình dáng, mẫu mã, bao bì… thử nghiệm bằng các thiết bị đo tuổi vàng thông thường, không thể phát hiện sự khác biệt. Phải đến khi kiểm tra bằng nhiệt, nói theo dân làm nghề là sử dụng máy khò, thì mới có thể biết ngọn nguồn.

Vàng SJC thật có tuổi vàng đạt 999.9%, trong lúc vàng SJC giả có tuổi vàng chỉ đạt từ 95% đến 97%. Xét theo giá trị vàng thì cứ mỗi lượng vàng SJC giả mà người tiêu dùng nhỡ mua phải, họ sẽ bị thiệt hại gần 1,5 triệu đồng.

Điều đáng lưu ý là theo lời của ông chủ kinh doanh vàng mà chúng tôi đã tiếp xúc, thì việc nhập các thiết bị đóng khuôn, cắt vàng… luôn có giá rất cao. Một máy dập khuôn vàng có giá thị trường lên đến cả triệu USD/cái. Như vậy, để có thể làm vàng giả mà như thật nhại theo đúng khuôn mẫu của SJC thì dân làm vàng SJC giả cũng phải bỏ ra một khoản tiền lớn để đầu tư các thiết bị máy móc.

Nhằm cảnh báo người tiêu dùng, SJC phải công bố cả một văn bản chi tiết về cách phân biệt SJC thật và SJC giả trên website chính thức của công ty. Đồng thời, đại diện của SJC cũng cho biết có khả năng công ty này sẽ thay đổi các trang thiết bị để dập khuôn chế tạo vàng. Một cuộc cách mạng công nghệ rất tốn kém nhưng gần như buộc phải thực hiện để đảm bảo thương hiệu.

Không chỉ dừng lại ở đó, SJC còn phát hiện ra chuyện trên nhiều lượng vàng SJC, kẻ gian còn dùng vật sắc bén gọt đi bốn góc của miếng vàng SJC thật, còn gọi là vàng bào, nhằm hưởng lợi bất chính từ khối lượng vàng hao hụt. Theo tính toán, cứ mỗi lượng vàng được cắt gọt và niêm yết bao bì lại, người tiêu dùng sẽ bị mất từ 2 đến 4 phân vàng.

Công nghệ gọt vàng này có thể được thực hiện bằng phương pháp thủ công, nhưng lại hiệu quả đến bất ngờ. Bởi không phải ai khi mua hoặc bán vàng tại các cửa hiệu vàng đều đủ kiên nhẫn để ngắm nghía săm soi miếng vàng mình vừa mua được. Những tay gọt vàng căn cứ vào trọng lượng của miếng bìa bọc vàng, để cắt gọt sao cho vừa khít với trọng lượng vàng ban đầu nhằm không làm người mua vàng nghi ngờ khi đặt vàng lên đĩa cân trọng lượng bằng điện tử.

Việc vàng giả như thật xuất hiện trên thị trường khiến không ít người có nhu cầu mua sắm vàng hoang mang.

Tháng 12/2010, lại xuất hiện thêm một thông tin bất lợi đối với giới kinh doanh và người có nhu cầu mua vàng. Tại thị trường vàng Hồng Công, vàng giả đã hoành hành nhiều đến mức hầu như tất cả các trung tâm kinh doanh vàng bạc đá quý đều trở thành nạn nhân của vàng giả. Vàng giả được làm tinh vi đến độ, những bậc đại gia về vàng cũng buộc phải cúi đầu chào thua trước kỹ nghệ của các tay làm vàng giả.

Phân tích một thỏi vàng giả, các chuyên gia Hồng Công phát hiện thỏi vàng này gồm một lớp vàng nguyên chất phủ bên ngoài, phía bên trong lõi vàng được kết cấu bằng một hợp kim có những đặc tính như vàng thật. Nguyên tắc để tạo nên thỏi vàng giả được thực hiện bằng cách trộn theo tỷ lệ 51% vàng thật với đồng, nikel, sắt và một số kim loại hiếm như osmium, indium, ruthenium và rhodium.

Và không ai dám chắc rằng, những thỏi vàng giả ấy không được đưa sang tiêu thụ tại Việt Nam một cách ngẫu nhiên hoặc cố ý. Bởi đơn giản, có rất nhiều công ty kinh doanh vàng bạc đá quý tại Việt Nam là đối tác lớn của những trung tâm kinh doanh vàng tại Hồng Công.

Gần đây nhất, vào những ngày đầu tháng 5/2011, một số tiệm vàng tại TP HCM lại phát hiện vàng giả mà như thật. Tuy nhiên, kẻ gian mang vàng giả kém chất lượng đi bán tại các cửa hiệu vàng với số lượng thấp. Loại vàng giả mới này là vàng nữ trang, dạng nhẫn, có trọng lượng từ 2 đến 3 chỉ/nhẫn. Những chiếc nhẫn vàng giả này nhanh chóng qua mặt được các thiết bị đo vàng phổ biến nhất hiện nay, và chỉ bị phát hiện khi chủ cửa hiệu cẩn thận dùng đèn khò để kiểm định chất lượng vàng.

Thủ thuật làm vàng giả

Theo tiết lộ của ông chủ công ty kinh doanh vàng thì hiện tại, thiết bị được xem như là tối tân nhất nhằm xác định vàng thật được sử dụng rộng rãi ở các cửa hiệu kinh doanh vàng là máy quang phổ, hay còn gọi là máy định tuổi vàng. Đây là thiết bị được nhập nguyên chiếc từ Italia, có giá khoảng gần 20 nghìn USD/cái.

Tuy nhiên, khả năng giám định vàng bằng tia lazer của máy chỉ có thể xuyên qua bề mặt vàng khoảng 0,1mm. Ở các lớp vàng sâu hơn, máy không thể phát hiện.

Thế nên, với những tay làm vàng giả chuyên nghiệp nếu muốn làm vàng giả thì chỉ cần dùng một hỗn hợp kim loại sao cho vừa khít với trọng lượng của kim loại vàng. Sau đó, phủ lên bề mặt của hợp kim này một lượng vàng thật, tức vàng 999.9 có độ dày quá khả năng nhìn xuyên thấu của máy quang phổ là có thể đánh lừa được máy.

Với các cửa hiệu kinh doanh vàng nhỏ, còn sử dụng loại máy đo chất lượng vàng gọi tên chuyên dụng là "máy nước" thì loại vàng giả như thật còn dễ qua mắt thợ kiểm tra hơn gấp nhiều lần.

Những cách thức thông thường như kiểm tra bằng cách mài vàng vào đá chuyên dụng. Sau đó, quệt axít để xác định gốc vàng đã thành trò trẻ con đối với những tay làm vàng giả chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, tất cả những loại vàng giả làm theo những phương thức vừa kể trên không khiến giới kinh doanh vàng lo ngại bằng thông tin, hiện tại, dân làm vàng giả đã tạo ra được hợp kim vàng qua mắt hầu hết các phần mềm được cài đặt sẵn trong những thiết bị kiểm định vàng.

"Chúng tôi đang bắt đầu tính đến việc phòng chống vàng giả bằng cách nấu chảy vàng để kiểm định", ông chủ công ty này cho biết.

Nhưng, việc nấu chảy vàng quả thật là việc chẳng đặng đừng.

Một trong những cái khó trong việc chống vàng giả như thật, theo lời ông chủ này là các tiệm vàng thường có thói quen, mua phải vàng giả như thật sẽ chọn cách im lặng để bảo toàn thương hiệu cho tiệm vàng của mình.

Thêm vào đó, việc mua bán vàng từ trước đến nay của các cửa hiệu vàng chủ yếu dựa vào… lòng tin. Vàng mua của cửa hiệu này, chỉ được đảm bảo đúng giá thu lại nếu bán lại cho… chính cửa hiệu đó. Đặc biệt là với loại vàng nữ trang.

Trước đây, với loại vàng giả được làm bằng bạc hoặc đồng thau, sau đó phủ lên một lớp vàng thật mỏng người kinh doanh vàng lâu năm rất dễ phát hiện. Thậm chí, chỉ cần bỏ vào lòng bàn tay, tung nhẹ một lần, dân kinh doanh vàng có thể biết đó là vàng thật hay giả. Bởi khối lượng vàng thật sẽ nặng hơn kim loại bạc hoặc đồng. Thêm vào đó, âm thanh khi quăng vàng xuống nền gạch sẽ khác so với âm thanh phát ra của vàng giả. Âm thanh của vàng thật nghe trong, còn âm thanh của vàng giả nghe đục.

Nhìn bằng mắt thường, vàng giả trộn đồng sẽ có màu đỏ au hơn vàng thật. Vàng giả trộn bạc sẽ có màu vàng chanh, rất dễ nhận biết. Dĩ nhiên là người trong nghề thấy dễ, còn đối với những người ngoài nghề thì… vẫn khó. Vàng giả loại "trung cổ" này chỉ xuất hiện trong các sòng bạc, khi con bạc đang say máu đỏ đen mà quên mất chuyện cần phải cẩn thận kiểm tra vàng của tay cờ bạc nào đó vừa quẳng ra giữa chiếu bạc để cầm cố nhằm… gỡ gạc tiền thua.

Nhưng, với cách thức làm vàng giả như thật hiện nay, mọi thứ có vẻ đã trở nên xa hơn một sải tay với của những người kinh doanh vàng. Nói như ông chủ công ty kinh doanh vàng ở quận 8 thì: "Giờ mà anh mua phải vàng giả thì cũng phải chịu. Coi như mình xui thôi, chứ biết làm thế nào?".

Dân trong nghề còn nói thế, thì người có nhu cầu mua vàng làm của cải dự trữ trong nhà ắt phải giật mình thon thót vì… lo ngại.

Có lẽ, vẫn phải như những năm xưa, đã đến lúc người mua vàng cần thiết phải chấp nhận chuyện… mua vàng bằng niềm tin!

CÁCH PHÂN BIỆT VÀNG BÀO (VÀNG SJC 999.9)

- Vàng SJC bị bào 4 cạnh rất dễ phát hiện.

- Trọng lượng thiếu 2-3 phân (khoảng 0,7-1,2 gram).

CÁCH PHÂN BIỆT VÀNG SJC THẬT VÀ NHÁI

* Bằng mắt thường

1. Nét chữ và nét con rồng: Vàng nhái có nét nhòe và lớn hơn vàng thật

2. Chữ số: 37.5 gram

Vàng thật

- Số 3 rõ ràng.

- Khoảng cách rõ rệt với chữ vàng bạc ở trên.

Vàng giả

- Số 3 gần giống số 8.

- Số 37.5 gram chạm hẳn vào dấu "nặng" của chữ "bạc".

3. Chữ số: 999.9

Vàng thật

- 999.9 không đụng chữ "G" của chữ Rồng vàng.

Vàng nhái

- 999.9 đụng chữ "G" của chữ Rồng vàng.

4. Mặt hình con rồng

Vàng thật

- Hàm răng không chạm vào nhau.

- Chân rồng cách xa số 999.9 ở dưới (lớn hơn 1.5mm).

- Chữ "C" trong chữ SJC rõ ràng, 2 đầu không chạm vào nhau.

Vàng nhái

- Hàm răng chạm vào nhau

- Chân rồng gần với số 999.9 (khoảng 0.5 mm).

- Chữ "C" trong chữ SJC méo mó và 2 đầu chữ gần chạm nhau.

* Nhìn qua kính lúp

1. Nền cát trên chữ và thân rồng của SJC vàng thật mịn hơn của SJC vàng nhái.

2. Chữ số đóng dấu trên vàng nhái lớn hơn vàng thật.

* Tuổi vàng

- Vàng SJC thật là 999.9.

- Vàng nhái là 97 - 98%.

* Bao bì

- Bao bì nhựa của SJC vàng nhái mềm hơn bao bì của SJC vàng thật, nên khó phân biệt.

- Nếu nhìn bằng kính lúp, có cát trên bao bì ép của SJC vàng nhái.

Công ty SJC đang phối hợp với các cơ quan chức năng để truy tìm, phát hiện nguồn gốc các loại vàng bào, vàng nhái và nghiêm trị hành vi trái pháp luật này; đồng thời sẽ có biện pháp cải tiến về bao bì để tăng cường bảo vệ vàng SJC.

Ngô Nguyệt Hữu
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"