Thứ Sáu, 03/08/2012 - 10:25 PM

TGĐ TCT36 Nguyễn Đăng Giáp: Chữ tình mới nặng…

Đại tá Nguyễn Đăng Giáp.

Từ ngày về hưu, nghỉ công việc nhà nước tôi có điều kiện rong ruổi cùng Đại tá, Anh hùng Nguyễn Đăng Giáp. Nói là rong ruổi cho vui chứ thực ra là đi cùng trong những lần anh Giáp đi kiểm tra các công trình.

Về Nghệ An, tới các huyện Tương Dương, Kỳ Sơn, Con Cuông. Ở đó có các công trình thủy điện lớn như Nậm Mô, Bản Vẽ, Khe Bố. Rồi ngược xuôi đường Hoàng Mai - Nghĩa Đàn đang mở. Vào Tây Nguyên đến sân bay Krông Á vừa mới hoàn thành. Sang Lào đi từ Bắc đến Nam. Ở Hà Nội, về đêm, thỉnh thoảng lại ghé qua đường Phan Đình Phùng, nơi các công trình đang hối hả xây dựng v.v... Đó là những khu vực có các công trình do Tổng Công ty 36 đang đảm nhiệm thi công, xây lắp. Thật ra, ở mỗi nơi không được dài ngày vì chỉ là chuyến đi của Tổng giám đốc Nguyễn Đăng Giáp kiểm tra tình hình công việc làm ăn cụ thể của các đơn vị.

Câu chuyện làm ăn đã xây đắp nên những kỳ tích của Tổng Công ty 36 với tài năng của Tổng giám đốc Nguyễn Đăng Giáp, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới đã được giới truyền thông nói nhiều. Từ đáy lòng một người lính Trường Sơn thuở nào, anh tâm sự, sẻ chia qua bài thơ có tựa đề: “Tròn bốn mươi năm quân ngũ”:

Bốn mươi năm

một chặng đường

Vào sinh ra tử đoạn

trường “nhục vinh”

...

Tuổi xuân để lại nơi này

Đường hai mươi của

một thời hai mươi

Mười năm xây dựng

xứ Lào

Sốt rừng, phỉ phục,

bôn ba tái hồi

Chiến trường nay đã

lùi xa

Thương trường đeo bám

 thân ta đêm ngày

Sức trai nay đã xế chiều

Làm cây thông đứng,

bao điều nghĩ suy...

Bao điều nghĩ suy... chính là con người cốt cách của anh đối với bạn bè, đồng chí, người thân. Ông cha ta thường nói, có những người "khẩu xà mà tâm Phật". Nguyễn Đăng Giáp là con người ấy! Khi đi sang nước bạn Lào, tôi đã chứng kiến việc anh đến thăm và tặng quà từ tiền túi của mình cho những người dân quen biết, đã giúp đỡ nhau trong chiến đấu cách đây mấy chục năm về trước. Các bản làng ở Savanakhẹt nay đã đổi thay nhưng anh vẫn nhớ như in chỗ ở của từng gia đình, từng người bạn.

Có những người nay tuổi đã ngoài 70, 80 thế mà anh vẫn thuộc tên từng người, có người chuyển đến ở chỗ mới anh vẫn lần mò tìm được. Nhắc lại kỷ niệm xưa, các bà mẹ, ông bố ôm lấy "Anh bộ đội Cụ Hồ" vui tràn nước mắt. Có những người thân nay đã mất, anh đến thắp hương, phúng viếng. Con cháu của họ vẫn nhớ đến anh mặc dù lúc đó còn nhỏ tuổi.

Trân trọng và mãi ghi nhớ công lao của bao đồng đội, đồng chí đã anh dũng hy sinh luôn là tâm niệm và hành động trên thực tế của Nguyễn Đăng Giáp. Mỗi lần nhắc lại chuyện cựu chiến binh Hoàng Ngọc Bích đã lập bàn thờ tại nhà hương khói cho 32 đồng đội thuộc Trung đội 6, Đại đội 2, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 270 hy sinh ở điểm cao 21 Gio Linh (Quảng Trị), Nguyễn Đăng Giáp lại nghẹn ngào, xúc động.

Cảm phục trước tình nghĩa đồng đội của Hoàng Ngọc Bích, anh cùng anh em ruột trong gia đình và tập thể Tổng Công ty 36 đã động viên nhau xây đài tưởng niệm vinh danh các anh hùng, liệt sĩ tại điểm cao 21 với tổng kinh phí công trình lên tới 2,2 tỉ đồng. Biết chuyện, chuyên mục "Người đương thời" của Đài truyền hình Việt Nam mời Nguyễn Đăng Giáp tham dự chương trình nhưng anh đã từ chối. Nguyễn Đăng Giáp đề nghị nên làm chương trình về cựu chiến binh Hoàng Ngọc Bích sẽ xứng đáng hơn. Anh nói, đại ý có danh dự quá sự thật, người trọng danh dự lấy làm xấu hổ. Nghe câu chuyện đó, tôi bỗng nhớ đến câu nói của nhà hiền triết Popé: "Một người thành thật là công trình cao quý của thượng đế".

Từng là một lính chiến, một thương binh, bị thương năm 1972 trên tuyến đường Quyết thắng, Nguyễn Đăng Giáp hiểu rõ những mất mát hy sinh của đồng đội, người thân của họ và nỗi khổ, cảnh bần hàn của những người đói nghèo. Bởi vậy, trong những năm qua Tổng Công ty 36 tích cực trong các hoạt động đền ơn, đáp nghĩa, từ thiện và góp phần xóa đói, giảm nghèo. Công ty đã đóng góp gần 19 tỉ đồng và hàng vạn ngày công để xây nhà tình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm cho các gia đình chính sách ủng hộ nạn nhân chất độc da cam, giúp đỡ đồng bào vùng thiên tai, lũ lụt và người nghèo nơi vùng sâu, vùng xa. Ngày lễ, ngày tết anh sẵn lòng giúp đỡ vật chất để anh em, đồng đội cũ tổ chức các cuộc gặp mặt thân hữu, cung cấp tiền của cho những người gặp hoàn cảnh khó khăn đi lại, ăn ở trong những ngày vui đó và không bỏ sót một ai.

Trong cuộc sống Nguyễn Đăng Giáp luôn tỏ rõ tình thương, quý trọng và biết nâng đỡ giúp đỡ con người. Anh đã nhận vào Tổng Công ty 36 và tạo việc làm thuận lợi cho 120 con em thương binh, gia đình liệt sĩ. Anh tâm sự, khi tiếp nhận Công ty 56 đã tuyên bố phá sản với khoản nợ hơn 100 tỉ đồng, Nguyễn Đăng Giáp suy nghĩ nhiều lắm. Hơn 500 cán bộ, công nhân viên và hàng ngàn người lao động đang gặp khó khăn, nguy cơ mất việc làm. Trong số đó có không ít con người tài giỏi đã gắn bó cả cuộc đời với nghề nghiệp. Bỏ họ đi sao đặng! Và một lần nữa anh dũng cảm giơ tay đón nhận họ, giúp đỡ họ vượt qua cơn bĩ cực cuộc đời để rồi vươn dậy, thành công. Đó là tấm lòng nhân ái thiết thực.

Nguyễn Đăng Giáp làm việc không ngơi nghỉ, không có chủ nhật, ngày lễ. Đó là nỗi đam mê công việc đến tận cùng. Đầu tháng 7 này, đi cùng anh lên Kỳ Sơn, giáp nước bạn Lào kiểm tra việc thi công nhà máy thủy điện Nậm Mô, dọc đường được chứng kiến anh đọc thơ, say mê cởi mở bàn luận việc đời, chuyện nhân tình thời thế, mới cắt nghĩa được sâu xa triết lý sống của anh. Chính tâm hồn tạo nên cái nhìn tươi trẻ, làm nảy nở bản năng thành cảm giác, cảm giác thành tư tưởng, thành lối xử thế, phát triển rung cảm giữa cái yêu và cái ghét, tăng gấp bội sức sống con người của một thương binh trở thành doanh nhân.

Chứng kiến sức làm việc của anh, nhất là những lúc cam go, thách thức vẫn bình tĩnh, quyết liệt, tôi cảm thấy sâu sắc câu nói của ai đó "Người đáng được sống và đáng được hưởng cuộc sống là những người trong từng giây, từng phút biết chiến đấu cho cuộc sống". Nguyễn Đăng Giáp ít làm thơ, nhưng thuộc lòng bao bài thơ và các câu nói của các vị hiền nhân mỗi khi minh chứng cho triết lý sống của mình...

Nguyễn Đăng Giáp là vậy.

Đặng Đình Chấn đã có những câu thơ "rất trúng" cuộc đời Nguyễn Đăng Giáp:

"Có một sắc hoa

Đẫm màu đời: Đỏ, vàng,

tím, xanh đủ cả

Có một con người

Mặn mòi nhựa sống ngọt ngào cay đắng từng qua

Có một trái tim

Đó là nhiệt huyết, nặng tình đòi dâng hiến

Có một tâm hồn

Không chỉ riêng mình, sống cho cả xung quanh...

Đại tá Vũ Thanh Hải ở Viện Quân y 103 cũng rất hiểu con người Anh hùng Nguyễn Đăng Giáp và đã dành tặng bài thơ cho anh trong đó có những câu thơ cảm thụ sâu sắc của tác giả.

Một tâm hồn của văn chương

Một bản lĩnh giữa thương trường binh đao

Một người lính đáng tự hào

Một gương sáng của biết bao nhiêu người...

Có thể nói Nguyễn Đăng Giáp là người thấy lợi chẳng bỏ nghĩa, thấy chết chẳng đổi lòng. Anh đấu tranh đến cùng những tiêu cực vốn nảy sinh trong cuộc sống kể cả với những người vốn là cấp trên của mình. Đã nhiều lần anh tâm sự với tôi: “Người quyền thế chỉ biết hùng dũng mà không biết nghĩa thì làm loạn; người thường dân chỉ biết hùng dũng mà không biết nghĩa thì trộm cướp”. Hình như đó là một câu Luận ngữ mà anh tâm đắc. Nguyễn Đăng Giáp quen thân nhiều văn nghệ sĩ, nhà báo. Khác với đối xử bản thân bằng lý trí, anh đối xử với họ bằng tấm lòng. Tôi đã được nghe kể về mối quan hệ rất người đó giữa anh và nhà thơ Mai Hồng Niên trong những lúc sức khỏe ông gặp khó khăn nhất v.v...

Nói đến văn hóa sống của Nguyễn Đăng Giáp còn phải nhắc đến tình cảm yêu thương kính trọng cha mẹ và biết dìu dắt các em lập nghiệp, xây dựng, vun đắp cuộc sống. Người ta thường nói, người có chí lập thân để vẻ vang cha mẹ là người có hiếu. Đối với Nguyễn Đăng Giáp không chỉ có vậy. Biết rõ cha mẹ mình chỉ mong cuộc sống yên bình, đạm bạc  nên khi đã thành danh, cuộc sống khá giả, Nguyễn Đăng Giáp càng trọn tình, hiếu nghĩa, biết giữ phép tắc. Trong gia đình có 8 người con, Nguyễn Đăng Giáp là anh cả, trong đó có một người em là liệt sĩ đã hy sinh ở chiến trường. Nay cả 7 anh em được học hành tử tế đều thành đạt.

Đã có nhiều dịp về thăm gia đình Nguyễn Đăng Giáp ở làng Đông Chử, Nghi Trường, Nghi Lộc, Nghệ An sum họp trong những ngày lễ, tết, chứng kiến đời sống tinh thần của gia đình anh, tôi cảm nhận một điều, đó là sự pha trộn tình mến sợ cha, tình âu yếm mẹ, kính trọng cả hai, thán phục nhân cách cả cha lẫn mẹ của tình cảm anh em trong một đại gia đình. Có thể nói Nguyễn Đăng Giáp là người con rất có hiếu, một người anh được nể trọng, điều không dễ có được trong cuộc sống của xã hội hiện nay.

Bao điều nghĩ suy... đã vun đắp nên một văn hóa sống như vậy của anh Nguyễn Đăng Giáp hôm nay

Ngọc ĐảnN.Đ.
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"