Chào bạn!      
Trang nhất > An Ninh Thế Giới > Hậu trường
Vì sao Liên Xô tan rã?
4:00, 01/02/2007

Vladimir Kriuskov.

“Nền chính trị lớn ở Moskva được xây dựng theo hình nón. Người đứng ở đỉnh cao quyền lực có thể làm gần như là tất cả mọi việc. Quyền lực của nhân vật số 1 cực kỳ khổng lồ. Nếu đó là một người thông minh và lương thiện thì tốt; nhưng nếu đó là một người với tính cách phiêu lưu như Gorbachev thì mọi sự quả là tồi tệ…”

Cánh tay phải của Yuri Andropov

Vladimir Kriuskov sinh năm 1924 tại Volgograd. Bắt đầu cuộc đời lao động như một công nhân nhưng ông đã mau chóng chuyển sang làm công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản, rồi bước chân vào ngành kiểm sát và ngoại giao.

Bước ngoặt lớn tới trong đời Kriuskov diễn ra năm 1955, khi Yuri Andropov mời ông tới gặp để chuẩn bị cho nhiệm kỳ làm việc tại Đại sứ quán Liên Xô ở Budapest (Hungari). Khi đó, Kriuskov chỉ là một nhân viên, còn Andropov đã là Đại sứ. Hai người đã hiểu nhau hơn khi sát cánh bên nhau ở Budapest trong những năm 1954 - 1958. Và khi Andropov về lại Moskva, Kriuskov cũng được chuyển về làm ở BCH TW Đảng Cộng sản Liên Xô, gần với người đồng nghiệp đàn anh.

Cũng nhờ Andropov mà Kriuskov đã trở thành cán bộ Ủy ban An ninh Quốc gia (KGB). Năm 1967, sau khi Andropov nắm quyền lãnh đạo KGB, Kriuskov cũng được xếp vào vị trí trợ lý của Chủ tịch KGB. Andropov rất tín nhiệm người trợ lý của mình và coi như "cánh tay phải". Cũng nhờ tình cảm đó mà Kriuskov đã thăng tiến rất nhanh trong hệ thống KGB. Năm 1974, Kriuskov được phân công phụ trách tình báo đối ngoại của KGB. Từ tháng 10/1988, ông là Chủ tịch KGB. Năm 1989, Kriuskov trở thành Ủy viên Bộ Chính trị BCH TW Đảng Cộng sản Liên Xô. Từ năm 1990 cho tới khi Liên bang Xôviết tan rã, ông còn là thành viên của Hội đồng Tổng thống Liên Xô.

Tháng 8/1991, trước nguy cơ Liên bang Xôviết có thể tan rã vì Hiệp ước Liên bang dự định được ký vào ngày 20/8, Kriuskov đã cùng Phó Tổng thống Gennadi Yanayev; Thủ tướng  Victor Pavlov; Bộ trưởng Quốc phòng, Nguyên soái Dmitri Yazov; Bộ trưởng Nội vụ Boris Pugo... thành lập Ủy ban Quốc gia về Tình trạng Khẩn cấp (GKTrP) để cố gắng ngăn chặn thảm họa tiềm tàng này. Tuy nhiên, GKTrP đã không thành công. Kriuskov đã bị chính quyền Boris Yeltsin bắt và kết án tù giam tại trại "Bầu im lặng Thủy quân" ở Moskva. Tới năm 1994, ông được ân xá...

Trong hệ thống KGB, Kriuskov mang quân hàm Đại tướng. Ông thông thạo tiếng Đức và tiếng Hungari. Ông là tác giả của 5 tập sách.

Cải tổ theo... ngẫu hứng

Nhân kỷ niệm 15 năm ngày Liên bang Xôviết tan rã (sau khi Hiệp ước giữa LB Nga, Ucraina và Belorusia ký tháng 12/1991), báo Nga "Izvestia" đã có một cuộc phỏng vấn Kriuskov về những nguyên nhân dẫn tới sự kiện bi thảm này.

Phóng viên: Để làm tan rã Liên bang Xôviết với thể chế cứng rắn và sự kiểm soát toàn diện của các cơ quan an ninh chắc hẳn đã có những nguyên do có trọng lượng hơn là chỉ vì một ông Gorbachev kém cỏi, những phần tử dân chủ vụng về hay thậm chí cả cuộc khủng hoảng kinh tế? Điều gì đã diễn ra khi đó, thưa ông?

Vladimir Kriuskov: Nền chính trị lớn, cả trong nội bộ lẫn để đối ngoại, ở Moskva được xây dựng theo hình nón. Người đứng ở đỉnh cao quyền lực có thể làm gần như là tất cả mọi việc. Đã thành thông lệ rồi, quyền lực của nhân vật số 1 cực kỳ khổng lồ. Nếu đó là một người thông minh và lương thiện thì tốt; nhưng nếu đó là một người với tính cách phiêu lưu như Gorbachev thì mọi sự quả là tồi tệ. Bản thân xã hội Xôviết đã trở thành không được gì bảo vệ, có thể làm bất cứ việc gì với nó. Với một tai họa tầm cỡ như Gorbachev và công cuộc cải tổ của ông ấy, chúng ta mới gặp phải lần đầu.

Gorbachev đến nay vẫn coi mình là người kế thừa Andropov?

Sự thật không phải như thế. Khi trong Bộ Chính trị bắt đầu định hướng tới người kế thừa trẻ tuổi, Andropov đã không phản đối. Nhưng khoảng 2-3 tháng trước khi qua đời, Andropov đã nói với những đồng chí thân cận: "Tôi nghĩ rằng Mikhail Sergeyevich Gorbachev không phải người chúng ta cần. Điều làm tôi lo ngại là, đó là một người hậu đậu". Andropov đã lý giải mọi sự bằng nhận xét đó. Và đồng chí ấy không hề nói với ai rằng "sau tôi phải là Gorbachev".

Tới thời điểm nào thì ở Liên Xô đã bị mất bánh lái kinh tế, quân sự? Tại sao lại bất thình lình như vậy?

Đầu năm 1986, Gorbachev đã tuyên bố chú trọng đặc biệt tới tiến bộ khoa học kỹ thuật như con đường chính yếu để canh tân đất nước. Tất cả đều đã lao vào việc này. Nhưng đã không hề có các quyết định của BCH TW Đảng Cộng sản Liên Xô cũng như Hội đồng Bộ trưởng để xây dựng nên một chương trình như thế. Và sau đó khoảng nửa năm, ông ta lại bắt đầu trở giọng rằng, không thể làm được gì cả, hệ thống chính trị và kinh tế không thích hợp, cần phải thay đổi mọi sự một cách căn bản.

Thông qua những kênh tình báo, chúng tôi biết rằng, ngay cả ở phương Tây cũng bối rối: cứ theo đà như thế, Liên Xô sẽ trôi đến đâu? Chẳng bao lâu sau Gorbachev đã quên bẵng đi cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật - "Chúng ta tạm thời phải hoãn lại đã" - và tới cuối năm 1986 thì đã rõ ràng là, chúng ta đang đi không có tay chèo và không có cả cánh buồm. Tại một trong những hội nghị của Trung ương, tôi bỗng kinh hoàng nhận ra rằng, nói chung, Gorbachev không hề có một chương trình định sẵn nào cả.

Sau khi phá tung toé tất cả ở trong nước, ông ta bắt đầu quay ngoắt về phía phương Tây. Năm 1991 có Hội nghị G-7  (các nước công nghiệp phát triển ở phương Tây) mà ông ta được mời tham dự. Chúng tôi nhận được thông tin rằng, Gorbachev sẽ không được thoả mãn trong bất cứ vấn đề nào mà ông ấy dự định đặt ra. Tôi đã gửi báo cáo cho ông ấy về chuyện này. Ông ấy bảo: "Không sao. Tôi hiểu rằng họ sẽ không cho chúng ta tất cả nhưng thể nào chúng ta cũng tìm được cách điều khiển họ".

Tóm lại, đó là một chính sách thảm họa, xuất phát từ thượng đỉnh.


  Đinh Thế Cường
1 | 2  >>Trang sau

Các bài mới:
     Chiến thắng thay đổi lịch sử và “an ủi” đảng cầm quyền (22/04)
     Ngôi sao truyền hình mang thương hiệu Nhà Trắng (22/04)
     Chuyện giàu - nghèo của các nguyên thủ: “Người nghèo nhất là người cần nhiều thứ để sống” (22/04)
     Từ chức sau khi cứu vãn thành công chương trình Obamacare (22/04)
     “Bà ngoại hành động” trong Nhà Trắng (22/04)
     Những thách thức quan trọng cho tân Tổng thống Afghanistan (21/04)
     Cựu Bộ trưởng Quốc phòng đạp xe vận động tranh cử tổng thống (21/04)
Các bài đã đăng:
     Rắc rối ngoại giao của Tổng thống (30/01)
     Những nhà độc tài cuối cùng trên thế giới (22/01)
     Bắt giữ bà Maria Estela de Peron, cựu Tổng thống Argentina (22/01)
     2006 - “Năm hạn của Tổng thống Bush (22/01)
     Ông Kofi Anna tranh cử Tổng thống Ghana? (22/01)
     Chuyện các ông hoàng, bà chúa (20/01)
     Các chính trị gia sau khi rời chính trường (17/01)

Các tin khác 

Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email:
Tiêu đề:  
Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR
 

LIÊN HỆ CAND
Hà Nội:
04.39427285
TP HCM:
08.38241917
TIÊU ĐIỂM
“Bà ngoại hành động” trong Nhà Trắng
George W. Bush vẽ chân dung các nguyên thủ thế giới
“Chuyến ngao du” của phu nhân Tổng thống Mỹ
Đệ nhất phu nhân Nhật Bản Akie Abe: Gương mặt khả ái của niềm tin và hành động
Thủ tướng trẻ tuổi nhất khối EU
Pháp: Tiết lộ từ các cuốn băng nghe lén cựu Tổng thống Sarkozy
Vladimir Putin - Người hùng khôi phục danh dự dân tộc Nga
“Chỉ có mô hình thời Liên Xô mới giúp nước Nga đạt được các chỉ số phát triển kinh tế”
Tổng thống Venezuela thách thức Tổng thống Mỹ đối thoại trực tiếp
Nhận hối lộ nhiều quá, nhớ không hết
Cựu Tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh: Mất chức, quyền lực vẫn còn
Hồi ký của cựu Ngoại trưởng Mỹ chưa ra mắt đã gây ồn ào
Tổng thống Ecuador trong tầm ngắm của cơ quan đặc biệt Mỹ
Tiết lộ chuyện tình bí mật của Tổng thống Pháp
“Bông hồng quyền lực” của nền tài chính số 1 thế giới
“Lá bài uy quyền” gây nhiều tranh cãi
Chủ tịch Tập đoàn Samsung Lee Kun-hee: “Hãy thay đổi tất cả, trừ vợ và con”
Người phụ nữ đầy quyền lực của quân đội Mỹ
Chuyến hồi hương của cựu hoàng Hy Lạp Constantine II
Cái bắt tay lịch sử giữa Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Cuba
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"