Chào bạn!      
Trang nhất > An Ninh Thế Giới > Tư liệu
Chiến dịch Huế - Đà Nẵng toàn thắng
2:15, 09/05/2008
Thượng tướng Phùng Thế Tài
Nhân dân Đà Nẵng đón quân giải phóng

Trong cuộc họp ngày 25/3, Bộ Chính trị đề ra chủ trương: Nắm vững thời cơ chiến lược, tranh thủ cao độ về thời gian, nhanh chóng tập trung lực lượng vào hướng chủ yếu, hành động táo bạo, bất ngờ làm cho địch không kịp trở tay, hoàn thành nhiệm vụ giải phóng Sài Gòn trước mùa mưa. Phương châm chỉ đạo hành động là kịp thời nhất, bất ngờ nhất, chắc thắng. Trước mắt, tập trung lực lượng giải phóng Đà Nẵng...

Sau khi quân ta giải phóng hoàn toàn thị xã Buôn Ma Thuột, Bộ Chính trị đã phán đoán địch có thể co cụm chiến lược về Huế, Đà Nẵng để bảo toàn lực lượng. Bộ Tổng tham mưu chỉ thị cho Quân khu Trị - Thiên, Quân khu V và Quân đoàn 2 nhanh chóng đưa lực lượng xuống đồng bằng; áp sát các tuyến giao thông và vùng ven các thành phố, thị xã; thực hiện chia cắt chiến lược.

Trước các hoạt động tích cực và có hiệu quả của lực lượng cách mạng, bộ máy thống trị của địch ở nông thôn đồng bằng Thừa Thiên mà chúng đã dày công xây dựng trong mấy chục năm bắt đầu vỡ tan từng mảng lớn. Trong tp Huế, từ đêm 20/3, Thành ủy đã giao nhiệm vụ cho cán bộ, đảng viên, cơ sở trung kiên xuống các phường khóm vận động nhân dân tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, chuẩn bị đón bộ đội về giải phóng thành phố. Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời thành phố Huế được thành lập.

Quân địch ở Huế lâm vào tình trạng bị bao vây, bị ta tiến công từ ba phía bắc, tây và nam.

19 giờ ngày 20-3, tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân khu 1 và Quân đoàn 1, nhận được điện mật số 2238 của Đại tướng Cao Văn Viên, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Sài Gòn (QĐSG) truyền đạt lệnh của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu rút quân khỏi thành phố Huế, tập trung về tử thủ Đà Nẵng.

Được lệnh rút lui, Bộ tư lệnh tiền phương của quân đoàn 1 QĐSG lập tức bỏ Huế chạy về Đà Nẵng bằng đường không. Mất chỉ huy, quân ngụy ở Huế rối loạn. Một bộ phận lực lượng chạy về Đà Nẵng phải quay trở lại, do đường số 1 bị Quân giải phóng cắt đứt. Lực lượng địch còn đông (khoảng 5 vạn tên, trong đó, có gần 3 vạn chủ lực) nhưng không còn ý chí chiến đấu. Sĩ quan, binh lính, nhân viên chính quyền Sài Gòn đua nhau tháo chạy, kéo theo cả gia đình. Chính quyền cấp tỉnh, quận bỏ chạy vào Đà Nẵng, Sài Gòn.

Theo dõi sát  tình hình, Bộ Tổng tư lệnh đã kịp thời lệnh cho Quân đoàn 2 và Quân khu Trị - Thiên đẩy mạnh tốc độ tiến công, giải phóng thành phố Huế, chặn đường biển là con đường rút chạy duy nhất còn lại của địch, không cho chúng chạy thoát về Đà Nẵng.

Ngày 23/3, pháo binh của Quân đoàn 2 và Quân khu Trị - Thiên bắn mạnh vào một số căn cứ, vị trí địch trong thành phố (đồn Mang Cá, sân bay Phú Bài...) đồng thời dùng hỏa lực khống chế, chặn các con đường rút chạy của địch ra cửa biển Thuận An và Tư Hiền.

Nhiều tàu chở quân của địch đã bị trúng đạn, phần lớn phải lui ra xa bờ. Một cánh quân thuộc Quân đoàn 2 được nhân dân địa phương giúp đỡ đã vượt qua phá Tam Giang chặn đường rút của địch từ phía nam ra cửa Tư Hiền. Hàng nghìn tên địch bị ta tiêu diệt, bắt sống và tan rã trên đường tháo chạy.

Đêm 23/3, Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời thành phố Huế phát truyền đơn kêu gọi nhân dân nổi dậy giải phóng quê hương.

Đêm 24/3, quân ta từ ba hướng bắc, tây và nam cùng tiến vào đánh chiếm các mục tiêu trong thành phố. Nhân dân các quận nội thành hăng hái dẫn đường cho bộ đội, cùng bộ đội truy quét tàn binh, kêu gọi binh lính bỏ súng trở về với gia đình, giúp bộ đội chiếm giữ và bảo vệ các cơ sở kinh tế, văn hóa...

Đúng 10 giờ 30 phút ngày 25/3, hai mũi tiến công của bộ đội địa phương Quảng Trị và bộ đội Sư đoàn 325 (Quân đoàn 2) gặp nhau trong thành Nội, làm chủ Tòa khâm cũ, khách sạn Thuận Hóa, trại Phan Sào Nam, các công sở, nhà máy điện, nước... Lá cờ cách mạng tung bay trên đỉnh Phú Văn Lâu, đánh dấu mốc lịch sử, thành phố Huế hoàn toàn giải phóng.

Quân giải phóng đánh chiếm đại nội Huế

Những ngày cuối tháng 3, TP Đà Nẵng ngày càng hỗn độn và hoảng loạn. Mỹ bắt đầu di tản gia đình nhân viên lãnh sự quán và cả những người Mỹ làm việc theo hợp đồng...

Do thiếu máy bay, Mỹ phải thuê cả hãng hàng không tư nhân và điều đến Đà Nẵng một số tàu chở hàng, tàu kéo để di tản. Sáng 25/3, Tổng thống G.Pho họp với Kítxinhgiơ, Uâyen và Matin đánh giá tình hình miền Nam Việt Nam sau thất bại Tây Nguyên và Huế. Để có thêm căn cứ đánh giá tình hình, G.Pho quyết định cử tướng Uâyen sang Sài Gòn tìm hiểu tình hình tại chỗ.    

Trong cuộc họp ngày 25/3, Bộ Chính trị đề ra chủ trương: Nắm vững thời cơ chiến lược, tranh thủ cao độ về thời gian, nhanh chóng tập trung lực lượng vào hướng chủ yếu, hành động táo bạo, bất ngờ làm cho địch không kịp trở tay, hoàn thành nhiệm vụ giải phóng Sài Gòn trước mùa mưa. Phương châm chỉ đạo hành động là kịp thời nhất, bất ngờ nhất, chắc thắng. Trước mắt, tập trung lực lượng giải phóng Đà Nẵng.

Bộ Chính trị quyết định thành lập Hội đồng chi viện chiến trường do đồng chí Phạm Văn Đồng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ làm chủ tịch. Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương cũng đồng thời quyết định tung Quân đoàn 1, lực lượng dự bị chiến lược đang đứng chân ở Tam Điệp, Ninh Bình hành quân thần tốc bằng cơ giới theo đường 1 vào mặt trận Quảng Đà.

Bộ Tổng tham mưu chỉ đạo các đơn vị chuẩn bị phương án đánh chiếm Đà Nẵng trong tình huống địch co cụm, tổ chức phòng thủ có tổ chức; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng phương án tiến công, khi địch bỏ Đà Nẵng tháo chạy.

Đà Nẵng là thành phố lớn thứ hai ở miền Nam, một căn cứ quân sự liên hợp lớn, được Mỹ - và QĐSG xây dựng, củng cố ngày càng kiên cố trong quá trình tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Lực lượng ở thành phố trước khi ta mở cuộc tiến công có gần 10 vạn tên, nhiều xe tăng, máy bay, pháo lớn.

Từ trung tuần tháng 3/1975, tướng Mỹ Gavin và Bộ Tổng tham mưu QĐSG ra sức đốc thúc binh lính củng cố hầm hào, công sự, quyết tâm cố thủ Đà Nẵng, nhằm ngăn chặn cuộc tiến công của ta, kéo dài thêm thời gian để điều chỉnh thế bố trí lực lượng và hệ thống phòng thủ từ Cam Ranh - Phan Rang trở vào.

Sau khi quân ta giải phóng Trị Thiên - Huế ở phía bắc, Tam Kỳ, Quảng Ngãi, Chu Lai ở phía nam, thành phố Đà Nẵng hoàn toàn bị cô lập. Mặc cho Nguyễn Văn Thiệu kêu gọi: “Tử thủ Đà Nẵng bằng mọi giá” và mặc dù vẫn chủ quan cho rằng, nhanh nhất cũng phải một tháng nữa ta mới điều động được lực lượng và phương tiện tiến công Đà Nẵng, nhiều sĩ quan, nhân viên chính quyền bắt đầu thu vén của cải, bỏ chạy vào Sài Gòn.

Ngày 28/3, Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1 và Quân khu 1 QĐSG, được Mỹ đánh giá là tướng giỏi nhất trong hàng ngũ tư lệnh cấp quân đoàn của QĐSG, bỏ sở chỉ huy chạy ra một tàu Mỹ ở ngoài biển.

Theo dõi những diễn biến mới nhất của cục diện chiến tranh, ngày 27/3 Quân ủy Trung ương điện cho Quân khu V và Quân đoàn 2: “Tình hình Đà Nẵng rất khẩn trương, cần có những biện pháp đặc biệt nhanh chóng tiến công địch, bỏ qua những mục tiêu dọc đường, đánh thẳng vào Đà Nẵng, nhanh nhất, kịp thời nhất, táo bạo nhất với những lực lượng có thể chuyển tới sớm nhất”.

Với quyết tâm chiến đấu cao, thống nhất hành động theo tư tưởng chỉ đạo của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu V và Quân đoàn 2 khẩn trương điều động lực lượng thần tốc tiến về thành phố.

5 giờ 30 phút ngày 28/3, bộ đội pháo binh mở đầu cuộc tiến công giải phóng Đà Nẵng bằng đòn tập kích hỏa lực mãnh liệt vào các vị trí quân sự địch trong thành phố và bán đảo Sơn Trà. Từ các hướng bắc, tây bắc, tây nam và đông nam, các binh đoàn có xe tăng dẫn đầu ào ạt tiến vào trung tâm thành phố.

Hướng bắc, sau khi chiếm được cầu Lăng Cô, quân ta đánh lui bốn đợt phản kích của địch, bảo vệ cầu, giữ vững đường cơ động cho binh đoàn thọc sâu. Hướng tây bắc, tiểu đoàn xe tăng dẫn đầu vấp phải bãi mìn chống tăng của địch. Trên các hướng khác, bộ đội ta đều phải dùng sức mạnh đập tan sự chống cự của địch để tiến đến mục tiêu.

Lực lượng tự vệ mật và biệt động thành dẫn đường, phối hợp với bộ đội chủ lực đánh chiếm cầu Trịnh Minh Thế, Ty cảnh sát, Tòa thị chính và nhiều mục tiêu khác. Cán bộ và đồng bào yêu nước bị địch giam giữ ở nhà lao Non Nước nổi dậy phá nhà lao. Hàng vạn người đổ ra đường chặn xe tăng địch, kêu gọi binh lính hạ vũ khí, đầu hàng cách mạng.

Công nhân nhà máy điện, cảng Đà Nẵng, bác sĩ, nhân viên bệnh viện thành phố đấu tranh bảo vệ máy móc, phương tiện, giữ vững dòng điện, tham gia cứu chữa bộ đội, dân thường bị thương.

Đến 11 giờ ngày 29/3, quần chúng và tự vệ vũ trang đã nổi dậy làm chủ tất cả các khu phố. Công nhân, viên chức, học sinh cùng bộ đội chiếm lĩnh và bảo vệ bến cảng, sở hỏa xa, nhà máy điện, nhà máy nước, bệnh viện, trường học, truy quét tàn binh, kêu gọi binh sĩ ngụy đầu hàng.

Nhiều xe ca, xe lam chở dân di tản ra khỏi nội thành khi gặp bộ đội ta tiến vào đã quay trở lại, nhanh chóng đưa bộ đội vào đánh chiếm các mục tiêu trong thành phố. 15 giờ ngày 29/3/1975, các cánh quân ta hợp điểm tại bán đảo Sơn Trà. Nhân dân nổi dậy tước vũ khí địch, tưng bừng hoan hô bộ đội vào giải phóng.

Cuộc tiến công Đà Nẵng của các binh đoàn chủ lực, kết hợp với các lực lượng vũ trang địa phương và quần chúng nổi dậy đúng lúc, kịp thời, đã kết thúc sau 33 giờ chiến đấu. Toàn bộ quân địch ở Đà Nẵng bị tiêu diệt và tan rã, tổng cộng khoảng 120 nghìn tên. Ta thu và phá hủy toàn bộ kho tàng, cơ sở vật chất kỹ thuật của địch (109 khẩu pháo, 138 xe tăng, xe bọc thép, 15 máy bay, 47 tàu chiến). Căn cứ liên hiệp quân sự lớn thứ hai ở miền Nam bị ta đánh chiếm.

Chiến thắng vang dội Huế - Đà Nẵng làm cho lực lượng so sánh giữa ta và địch có bước ngoặt quyết định, hoàn toàn có lợi cho ta. Với 5 tỉnh liên hoàn ở duyên hải miền Trung Trung Bộ (Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Đà, Quảng Nam, Quảng Ngãi, trong đó có 2 thành phố lớn là Huế và Đà Nẵng) được giải phóng, quân và dân ta đã giành thêm một địa bàn chiến lược rất quan trọng, tạo ra thời cơ mới và một thế trận mới để nhanh chóng hoàn thành sự nghiệp cao cả giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc


 

Các bài mới:
     Khóa huấn luyện nghiệp vụ đầu tiên ở Trung ương Cục miền Nam (10/09)
     Chuyện đời của một vị tướng anh hùng: Điều chưa kể (07/09)
     Chuyện đời của một vị tướng anh hùng (03/09)
     Cổ tích giữa đời thường (29/08)
     Rồng lửa Việt Nam trận đầu đánh thắng (12/08)
     Bức mật đồ và tấm ảnh “Ngày hội ngộ” của điệp viên “TT” (07/08)
     Thảm bại của Pháp cần phải cho vào quan tài quá khứ (29/07)
Các bài đã đăng:
     Nữ giao liên tình báo Vũ Chi Lan (tiếp theo) (05/05)
     Nữ giao liên tình báo Vũ Chi Lan (23/04)
     Lần hội đàm cuối cùng giữa Xtalin và Lưu Thiếu Kỳ (18/04)
     Tổng thống A.Lukashenko lần ấy như tôi biết... (16/04)
     Huỳnh Văn Nghệ, nhà thơ- chiến sĩ (14/04)
     Ký ức về Tổng bí thư của một Đại tá cảnh vệ (09/04)
     Bi kịch của 5 gia tộc nổi tiếng trên thế giới (05/04)

Các tin khác 

Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email:
Tiêu đề:  
Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR
 

LIÊN HỆ CAND
Hà Nội:
04.39427285
TP HCM:
08.38241917
TIÊU ĐIỂM
Chuyện đời của một vị tướng anh hùng
Bức mật đồ và tấm ảnh “Ngày hội ngộ” của điệp viên “TT”
Giai thoại và sự thật về "Bà Lớn Tướng" Lê Kim Định
Hoàng đế Quang Trung: Tầm nhìn thời đại
“Giải mật hồ sơ điệp viên mang bí số N113”: Con đường sang Lào
Bí ẩn, Hỏa Lò…: Từ Hỏa Lò đến “Hỏa Lò mới"
Chuyện chưa kể về tướng Henri Navarre: Toan tính lớn và rạn nứt nội bộ
Bí ẩn, Hỏa Lò…: Từ Maison Centrale đến “Khách sạn Vỡ tim”
Cuộc binh biến của một tiểu đoàn bộ binh Việt Nam Cộng hòa
Viên tướng tình báo Mỹ cuối cùng vào thời khắc chính quyền Sài Gòn sụp đổ
Năm 1954, người Mỹ đã định ném 3 quả bom nguyên tử xuống… Điện Biên Phủ như thế nào?
Thành cổ Quảng Trị: “Mỗi tấc đất là một cuộc đời có thật”
Tướng cướp Bảy Đởm, “phó ông trời” vùng Bảy Núi (tiếp theo và hết)
Tướng cướp Bảy Đởm, “phó ông trời” vùng Bảy Núi
Người sống sót trong lò tra tấn của chế độ diệt chủng Pol Pot
Một anh hùng tình báo bị lãng quên
Điều chưa biết về người con trai thứ hai của Đại nguyên soái Stalin
Những câu chuyện để đời của bà Từ Dũ
Cái chết của anh em nhà họ Ngô: Những sai lầm của Ngô Đình Diệm
Điều ít biết về Chúa Tiên Nguyễn Hoàng: Dựng nghiệp trên vùng đất mới
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"