“Nghề báo cho tôi sự đam mê...”

11:02 23/06/2021
“Búa liềm vàng” là giải thưởng thường niên do Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Báo Nhân dân, Tạp chí Cộng sản, Đài Truyền hình Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức để trao tặng cho các tác giả, tác phẩm báo chí xuất sắc viết về xây dựng Đảng.

Giải thưởng uy tín này mới tổ chức 5 năm nhưng đã tạo ảnh hưởng lớn, thu hút sự quan tâm của các cấp ủy đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Qua 5 năm, một cây bút của Báo CAND đã đoạt 6 giải thưởng Giải Búa liềm vàng, đó là Trung tá Phan Đăng Trường, Trưởng Ban Thời sự - Chính trị.

Nhà báo Phan Đăng Trường (thứ hai, từ trái sang) nhận giải A, Giải búa liềm vàng năm 2019.

Khai thác thực tiễn mới ngay trong những chủ đề cũ

Viết về xây dựng Đảng thường được cho là vừa "khô", vừa "khó", vừa "khổ". Người viết phải nghiền ngẫm trên “cánh đồng chữ nghĩa” mà nhiều khi người sau vẫn "vấp" phải người trước cả về đề tài cũng như cách thể hiện. Vậy mà nhà báo Phan Đăng Trường vẫn có lối đi riêng, phong cách riêng. Những tác phẩm như: “Nghị quyết Trung ương 4 - Thương hiệu lòng dân”; "Học Bác từ những điều giản dị"; ““Hạt giống đỏ” kế cận”; "Vạch tên bộ phận không nhỏ"... đều có cách tìm tòi mới mẻ trong cái cũ, cái truyền thống và hiện tại, để từ đó nhận diện những điểm nhấn và chuyên sâu theo hướng này.

"Thường chúng ta vẫn băn khoăn là chọn đề tài gì, làm thế nào để có được đề tài mới? Song, công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng với bề dày lý luận và thực tiễn hết sức sinh động thì việc lựa chọn cái mới đó không phải quá khó. Điều quan trọng là ngay trong những chủ đề cũ, nếu ta để ý, biết khai thác thì cái cũ đó vẫn luôn sống động, thuyết phục" - Trung tá Phan Đăng Trường chia sẻ.

Nói về loạt 3 bài "Học Bác từ những điều bình dị", tác phẩm đoạt giải C Giải Búa liềm vàng năm 2019, Trung tá Phan Đăng Trường cho rằng ở góc độ báo chí, viết về Bác, về học tập, làm theo Bác bằng thực tiễn, bằng phong cách, lối sống bình dị hằng ngày, cái đó tưởng như cũ nhưng lại luôn mang tính thời sự, cấp thiết. Thời kỳ nào, lối sống bình dị, khiêm nhường, gần gũi với đồng bào, đồng chí cũng là chuẩn mực để cán bộ, đảng viên hướng tới. Quy định số 08-QĐi/TW của Bộ Chính trị về trách nhiệm nêu gương đã nêu rõ nội dung này.

“Khi viết về điều này, tôi nghĩ rằng, người cán bộ, đảng viên sinh ra, lớn lên dù ở đô thị hay thôn quê cũng đều mang cốt cách từ ông bà, cha mẹ hoặc ảnh hưởng của cốt cách đó. Hiểu được cốt cách này để cán bộ, đảng viên sống sao cho đúng, cho xứng và để được đồng bào tin yêu. Hòa đồng với quần chúng thì trước hết, phải hòa mình vào đời sống người dân, với phong tục, văn hóa bản địa, từ bữa ăn, lời nói đến cách ứng xử, việc làm” - anh chia sẻ.

Một ví dụ khác là loạt bài “Nghị quyết Trung ương 4 - Thương hiệu lòng dân” - tác phẩm đoạt giải A Giải Búa liềm vàng năm 2019. “Quá trình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) của Đảng, báo chí viết rất nhiều, đa dạng thể loại, phong phú nội dung. Nhưng, nghiên cứu về kinh nghiệm thành công, tôi nhận ra 4 vấn đề mới so với trước mà trong các báo cáo của Đảng cũng như báo chí chưa đề cập rõ hoặc mới chỉ ghi nhận ở từng góc cạnh” - Trung tá Phan Đăng Trường lý giải.

Đó là kinh nghiệm về vai trò, dấu ấn thủ lĩnh, người “cầm trịch”; thứ hai là kinh nghiệm “không có vùng cấm” trong chống tham nhũng; thứ ba là kinh nghiệm “không ai có thể ngoài cuộc”; cuối cùng là kinh nghiệm về hoàn thiện thể chế, chính sách.

Theo anh, khi Đảng ban hành Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, không ít người hoài nghi, không tin tưởng nghị quyết này sẽ đem lại điều gì đó khác trước. Còn bây giờ, chỉ cần nói “Trung ương 4” thôi thì người dân đã hiểu, nhiều người gói gọn trong những khái niệm ngắn gọn, dễ nhớ như “nghị quyết không vùng cấm”, “nghị quyết để cứu muôn người”, “củi tươi cũng cháy”, “không ai có thể ngoài cuộc”... Và, nói đến Trung ương 4 cũng chính là nói đến lòng tin, một lòng tin được xác lập, củng cố bằng thực tiễn, bằng những chuyển biến hết sức sống động. Lòng dân vừa là điểm đến, vừa là thước đo giá trị lớn nhất của một nghị quyết. 

Đặc biệt, loạt bài này đã phân tích một nguyên nhân có ý nghĩa tiên quyết, làm nên thành công của Nghị quyết Trung ương 4, đó là vai trò, dấu ấn của người lãnh đạo. Theo anh, trong đời sống chính trị, xã hội, ở bất kỳ thời đại lịch sử nào, người dân cũng luôn cần một điểm tựa tinh thần, đó là thủ lĩnh chính trị hội đủ những giá trị cần thiết của đức và tài để quy tụ niềm tin, quy tụ sức mạnh cộng đồng, sức mạnh thời đại. Công cuộc xây dựng, kiến thiết đất nước hôm nay với một trong những trọng tâm chống suy thoái, chống tham nhũng - vấn đề cấp bách được Đảng ta xác định “ảnh hưởng đến sự tồn vong của chế độ”, nay đang tạo dựng và lan tỏa khí thế, niềm tin toàn xã hội cũng bởi chính thành công trong nói và làm của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng dưới sự dẫn dắt, chèo lái của thủ lĩnh chính trị - Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

“Trong bài viết, tôi đã đặt câu hỏi rằng: Tham nhũng diễn biến phức tạp từ lâu, bộ phận không nhỏ suy thoái, biến chất thì Đảng cũng chỉ ra từ lâu và Đảng cũng đã rất nhiều lần ban hành nghị quyết, chỉ thị để chấn chỉnh, để chỉnh đốn nhưng tại sao chỉ đến lúc này, công cuộc này, phong trào này mới thực sự lan tỏa, mới thực sự đạt dần đến kỳ vọng của muôn dân? Cái thiếu ở đây dường như không phải là nghị quyết, chỉ thị. Cái thiếu là một người “thổi lửa”, “nhóm lò”, cầm trịch thực sự xứng tầm. Cho tới hôm nay, với sự vào cuộc quyết liệt, rốt ráo của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng dưới sự dẫn dắt, chèo lái của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, phong trào đấu tranh đã mang sắc diện mới cả về quan điểm, phương châm đến hành động” - anh phân tích. 

Nhà báo Phan Đăng Trường.

“Cái duyên” không phải ngẫu nhiên có

Bên cạnh Giải Búa liềm vàng, nhà báo Phan Đăng Trường còn ghi dấu trên nhiều mặt trận khác với 1 giải A, 3 giải B Giải Báo chí Quốc gia; giải Nhất Giải Báo chí về đề tài ANTT do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Bộ Công an tổ chức giai đoạn 2013-2015; giải B Giải Báo chí 70 năm Quốc hội Việt Nam (năm 2016); giải C Giải Báo chí Mặt trận Tổ quốc giai đoạn 2015-2016; giải Nhì Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại...

Bút danh “Đăng Trường” trở thành cái tên quen thuộc đứng tên dưới nhiều bài viết sự kiện và bình luận; phòng, chống “diễn biến hòa bình”, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đây là mảng bài viết chính luận rất... kén người, bởi vấn đề khó và cách phân tích, thể hiện đòi hỏi người viết vừa phải nắm vững chính trị, nghiệp vụ, pháp luật, vừa có lập luận logic, vừa có cách thể hiện sinh động, hấp dẫn để đấu tranh phản bác hiệu quả và tạo sự lan tỏa trong dư luận.

Sinh ra ở vùng đất cằn Hương Sơn, Hà Tĩnh, nhưng rồi theo học chuyên Văn ở Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đã hun đúc trong anh một tâm hồn lãng mạn, yêu văn chương. Tốt nghiệp Học viện An ninh nhân dân đánh dấu mốc thời gian anh rèn luyện, trưởng thành, trang bị kiến thức về nghiệp vụ của ngành Công an. Cả hai yếu tố hòa quyện, trộn lẫn đã tạo nên một cây bút chính luận với những loạt bài đấu tranh phản bác trên lĩnh vực chính trị, văn hóa tư tưởng với lối viết gần gũi, dí dỏm, mang phong cách riêng.

Có người nói, anh là người “có duyên” với giải thưởng? - Tôi hỏi. “Có lẽ vậy. Nhưng cái duyên không phải ngẫu nhiên có. Thực ra, tôi có thói quen tìm hiểu, nghiên cứu viết đề tài khoa học và viết báo từ thời học sinh, sinh viên. Năm 1998, khi đang là sinh viên năm thứ 3 Học viện An ninh nhân dân, tôi đã tìm hiểu, viết bài dự thi nhân kỷ niệm 50 năm CAND học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy và được Bộ Công an trao giải Nhất. Từ đó, cái duyên cứ theo nghiệp cầm bút” - anh tâm sự. Anh cũng cho rằng, để có một tác phẩm báo chí thuyết phục, chúng ta không chỉ viết xuôi chiều mà phải luôn đặt câu hỏi, trả lời những vấn đề mới mà thực tiễn đặt ra.

Và, điều căn bản, anh nói: “Giải thưởng là sự tôn vinh nhưng cũng chỉ thể hiện phần nào sản phẩm của người cầm bút. Nghề báo cho tôi sự đam mê. Chính mái nhà truyền thống ở Báo CAND với các thế hệ nhà báo danh tiếng, sắc sảo, tận tâm đã tạo ra những lối đi, những con đường, những kinh nghiệm quý báu và tôi rèn, truyền động lực, cảm hứng cho chúng tôi tiếp bước, góp một phần nhỏ vào thành công chung của tờ báo lực lượng CAND”.

Quỳnh Vinh