Khởi tố 6 cán bộ tỉnh Bình Dương vì "hô biến" đất công

19:13 05/07/2021
Hầu hết những sai phạm của họ đều liên quan đến việc để cho doanh nghiệp Nhà nước là Tổng Công ty sản xuất - xuất nhập khẩu Bình Dương (Tổng Công ty 3/2) "hô biến" đất công sang tư nhân...

Ngày 30-6, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam 6 lãnh đạo và cựu lãnh đạo tỉnh Bình Dương gồm các ông:  Phạm Văn Cành - nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Trần Thanh Liêm - nguyên Chủ tịch UBND tỉnh; Nguyễn Thanh Trúc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Trần Xuân Lâm -  Chánh Thanh tra; Võ Văn Lượng - Chánh Văn phòng UBND tỉnh và Ngô Dũng Phương - Trưởng phòng Tài chính Đảng thuộc Văn phòng Tỉnh ủy về tội "vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí". 

Một góc khu đất vàng (43 ha).

Hầu hết những sai phạm của họ đều liên quan đến việc để cho doanh nghiệp Nhà nước là Tổng Công ty sản xuất - xuất nhập khẩu Bình Dương (Tổng Công ty 3/2) "hô biến" đất công sang tư nhân.

Năm 2003, Thủ tướng Chính phủ cho phép tỉnh Bình Dương thành lập và phát triển khu liên hợp Công nghiệp - Dịch vụ - Đô thị (CN-DV-ĐT) tại thành phố Thủ Dầu Một. Ngày 29-4-2004, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương có quyết định số 3393/QĐ-UB về việc phê duyệt quy hoạch chung khu liên hợp này và chấp thuận giao cho Tổng Công ty sản xuất - xuất nhập khẩu Bình Dương (Tổng Công ty 3/2).

Mặc dù thời gian giao đất được tiến hành từ tháng 8-2010 kéo dài đến hết tháng 5-2013, nhưng trước đó vào ngày 17-10-2007 (thời điểm chưa được bàn giao đất), Tổng Công ty 3/2 đã có văn bản trình UBND tỉnh xin chủ trương liên doanh với hai đối tác Hàn Quốc là K Source và International Contruction và được chấp thuận vào ngày 24-10-2007. Sau khi nhận được văn bản chấp thuận, các bên tiến hành thành lập Công ty liên doanh lấy tên là Tân Thành với mục đích đầu tư khai thác dự án Câu lạc bộ sân golf và Khu nghỉ dưỡng Đảo Hồ Điệp với tổng diện tích 1.450.101 m2, số vốn điều lệ là 30 triệu USD. Tổng Công ty 3/2 góp vốn bằng quyền sử dụng đất tương đương 9 triệu USD. Hai đối tác Hàn Quốc góp 21 triệu USD tiền mặt và dự kiến dự án sẽ đầu tư 50 triệu USD cho tất cả các hạng mục. Trong suốt thời gian liên doanh, phía đối tác Hàn Quốc chỉ đóng góp được 5,2 triệu USD. Với lý do khó khăn về tài chính, ngày 24-2-2011, hai đối tác Hàn Quốc đã chuyển nhượng lại phần góp vốn cho Công ty TNHH Phát Triển và Công ty cổ phần Hưng Vượng với giá 24 triệu USD.

Điều không bình thường ở đây chính là hai công ty nhận chuyển nhượng vốn từ phía đối tác nước ngoài lại hoàn toàn nằm dưới sự điều hành của gia đình ông Nguyễn Văn Minh - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tổng Công ty 3/2, trong đó Công ty CP Hưng Vượng do ông Nguyễn Văn Minh đại diện pháp luật, còn Công ty TNHH Phát Triển do con gái ông Minh tên Nguyễn Thục Anh đại diện pháp luật. Công ty Hưng Vượng đã mua lại 38% vốn điều lệ và Công ty TNHH Phát Triển mua 32% vốn điều lệ của Tân Thành. Với việc nắm giữ đến 70% vốn điều lệ trong liên doanh thì Công ty gia đình của ông Minh sẽ chi phối hầu hết các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Cũng nằm trong quần thể quy hoạch Khu liên hợp Công nghiệp - Dịch vụ - Đô thị Bình Dương, khu đất 43ha nằm ở ngã tư đường Võ Văn Kiệt cắt Phạm Ngọc Thạch thuộc phường Phú Hòa, TP. Thủ Dầu Một (ngay cửa ngõ khu hành chính tỉnh Bình Dương) được xem là khu đất vàng nên Tổng Công ty 3/2 đã được Tỉnh ủy chấp thuận cho tìm đối tác liên doanh để thực hiện đầu tư kinh doanh Khu đô thị - Thương mại - Dịch vụ. Sau nhiều lần chuyển đổi lòng vòng, đầu năm 2018, khu đất vàng này đã được chuyển sang một công ty tư nhân là Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển Kim Oanh do bà Đặng Thị Kim Oanh đại diện pháp luật và đầu năm 2018 đã cho khởi công dự án nhưng bị dừng do chưa có giấy phép.

Ngày 1-7-2010, Tổng Công ty 3/2 ra văn bản số 77 gửi Văn phòng và Thường trực Tỉnh ủy với nội dung xin chủ trương hợp tác với Công ty Cổ phần Bất động sản Âu Lạc (Công ty Âu Lạc) để thành lập công ty liên doanh, đầu tư xây dựng và kinh doanh dự án tại khu B, diện tích 43ha nói trên. Biết chắc sẽ được chấp thuận nên ngay chiều hôm đó, ông Nguyễn Văn Minh - Tổng giám đốc Tổng Công ty 3/2 đã ký hợp đồng hợp tác đầu tư với Công ty Âu Lạc và cho ra đời Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Tân Phú để tiến hành đầu tư xây dựng khu Dân cư - Thương mại - Dịch vụ (Khu đô thị Tân Phú).

Nhằm chuyển hóa 430.000m2 đất vàng này, ngày 8-12-2016, Hội đồng thành viên Tổng Công ty 3/2 gồm các ông Nguyễn Văn Minh - Chủ tịch và các thành viên Huỳnh Thanh Hải, Huỳnh Công Phát, Lý Thanh Châu, Trần Nguyên Vũ đã tổ chức phiên họp, đồng thời ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng 430.000m2 đất cho Công ty Tân Phú với giá 250 tỷ đồng (581.000đồng/m2) mà không mời đơn vị độc lập tiến hành thẩm định giá và cũng không cần tiến hành đấu giá.

Hoàn tất xong các thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho Công ty Tân Phú, ngày 13-3-2017, Tổng Công ty 3/2 lập tức có văn bản số 39/TCTY gửi Thường trực Tỉnh ủy Bình Dương xin chủ trương chuyển nhượng 30% tỷ lệ góp vốn trong liên doanh của Tổng Công ty 3/2 tại Công ty Tân Phú cho Công ty Âu Lạc với lý do là để đảm bảo việc tiếp tục triển khai các giai đoạn tiếp theo của dự án thuận lợi cho đầu tư cũng như việc sử dụng quỹ đất một cách hiệu quả. Ngoài ra, do đơn vị đang có nhu cầu đầu tư nhiều dự án khác nên việc thoái vốn trong liên doanh là điều cần thiết và Công ty Âu Lạc khi nắm giữ 100% vốn thì sẽ chủ động hơn trong việc đầu tư và tổ chức sản xuất kinh doanh…

Đề nghị này đã được thường trực Tỉnh ủy Bình Dương chấp thuận vào ngày 20-4-2017 và đến ngày 2-8-2017, Tổng Công ty 3/2 và Công ty Âu Lạc đã ký hợp đồng chuyển nhượng 30% vốn của doanh nghiệp Nhà nước góp tại Công ty Tân Phú với giá 161,1 tỷ đồng mà không thông qua đấu giá công khai hoặc chào bán cạnh tranh.

Sau khi nắm trong tay 100% cổ phần, Công ty Âu Lạc đã không thực hiện việc đầu tư dự án mà đem Công ty Tân Phú ra chuyển nhượng lòng vòng cho nhiều đối tác khác nhau và đối tác cuối cùng là một công ty tư nhân.

Để tiếp tay cho tư nhân thâu tóm đất được giao cho doanh nghiệp Nhà nước quản lý, mặc dù các khu đất được giao cho Tổng Công ty 3/2 chủ yếu nằm trong thời điểm từ cuối tháng 9-2012 đến đầu tháng 11-2013, nhưng ông Trần Văn Nam (khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương) đã ký văn bản chỉ đạo cho Cục thuế tính tiền sử dụng đất theo đơn giá năm 2006 (thay vì phải tính giá tại thời điểm giao đất). Cách tính này đã gây thất thoát cho Nhà nước số tiền trên 200 tỷ đồng.

Đức Cương