CIA công bố hồ sơ giải mật các chiến dịch chim bồ câu gián điệp

23:04 24/09/2019
Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) mới đây đã giải mật chi tiết về các nhiệm vụ bí mật của chim bồ câu trong Chiến tranh Lạnh. Các tài liệu tiết lộ cách chim bồ câu được huấn luyện cho một loạt nhiệm vụ bí mật bao gồm chụp ảnh các địa điểm nhạy cảm bên trong Liên Xô.

Hồ sơ giải mật cũng tiết lộ cách thức con quạ được sử dụng để thả các thiết bị gây lỗi trên bệ cửa sổ và cá heo được huấn luyện cho nhiệm vụ dưới nước.

CIA tin rằng động vật có thể hoàn thành các nhiệm vụ “độc nhất” cho các hoạt động bí mật của cơ quan. Bên trong trụ sở CIA tại Langley bang Virginia có một bảo tàng và người ta có thể nhìn thấy một con chim bồ câu mô hình với một máy ảnh gắn liền với nó. Trước đây, nhiệm vụ chim bồ câu gián điệp của CIA được phân loại tuyệt mật.

Hoạt động chim bồ câu gián điệp với những chiếc máy ảnh siêu nhỏ để tự động chụp ảnh trong thập niên 1970 được đặt tên mã là Tacana. CIA tận dụng thực tế là chim bồ câu sở hữu một khả năng đáng kinh ngạc - gần như là một siêu năng lực. Chim có thể được thả xuống một vị trí lạ mà chúng vẫn có thể tìm thấy con đường để trở về nhà cách đó hàng trăm kilomet.

Việc sử dụng chim bồ câu để liên lạc có từ hàng ngàn năm trước nhưng trong Chiến tranh thế giới lần 1, chúng bắt đầu được sử dụng để thu thập thông tin tình báo. Trong Chiến tranh thế giới lần 2, một nhánh ít được biết đến của tình báo Anh – gọi là MI-14 (hay Section 14) - đã điều hành một “Tiểu ban Chim bồ câu bí mật” sử dụng dù thả chim được nhốt trong một chiếc hộp đặc biệt trên không phận khu vực Châu Âu bị Đức Quốc xã chiếm đóng.

Hơn 1.000 con chim bồ câu đã trở lại với một loạt thông điệp bao gồm thông tin chi tiết về một số địa điểm phóng tên lửa V1 và trạm radar của Đức. Một tin nhắn từ nhóm kháng chiến có tên Leopold Vindictive giúp tạo ra một báo cáo tình báo dài 12 trang được gửi trực tiếp đến Churchill.

CIA nghĩ rằng chim bồ câu có thể được sử dụng để do thám Liên Xô.

Sau chiến tranh, một “Tiểu ban chim bồ câu” đặc biệt của Ủy ban Tình báo Hỗn hợp (JIC) của Anh đã xem xét các lựa chọn sử dụng phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Sau đó, các hoạt động của Anh chủ yếu ngừng hoạt động, CIA đã tiếp quản việc khai thác sức mạnh của chim bồ câu.

Chiến dịch Tacana phát triển từ thập niên 1960, xem xét việc sử dụng cho các động vật khác nhau. Các tài liệu tiết lộ rằng CIA đã huấn luyện một con quạ để tìm mang về các vật thể nhỏ có trọng lượng lên tới 40g từ bệ cửa sổ của các tòa nhà không thể tiếp cận. Một chùm tia laser màu đỏ nhấp nháy được sử dụng để đánh dấu mục tiêu và một chiếc đèn đặc biệt sẽ kéo con chim trở lại.

Trong một lần ở châu Âu, CIA đã bí mật sử dụng chim để đưa một thiết bị nghe lén đến một cửa sổ (mặc dù không có âm thanh nào thu thập được từ mục tiêu dự định). CIA cũng xem xét liệu những con chim di cư có thể được sử dụng để đặt cảm biến dò tìm xem Liên Xô có thử nghiệm vũ khí hóa học hay không. CIA cũng thử nghiệm về một số loại kích thích não điện để hướng dẫn chó từ xa, mặc dù nhiều chi tiết vẫn được phân loại tuyệt mật.

Một chiến dịch có tên mã là “Acoustic Kitty” liên quan đến việc đặt các thiết bị nghe lén bên trong một con mèo. Các tài liệu giải mật cho thấy trong thập niên 1960 CIA đã xem xét việc sử dụng cá heo để “xâm nhập bến cảng”. Vấn đề là việc bàn giao quyền kiểm soát từ một huấn luyện viên đã làm việc với một con cá heo cho một đặc vụ.

Tại Key West Florida, một nhóm điệp viên CIA đã cố gắng sử dụng cá heo để tấn công dưới nước chống lại tàu địch. Cũng có những thử nghiệm về việc liệu cá heo có thể mang cảm biến để thu thập âm thanh của tàu ngầm hạt nhân Liên Xô hay dò tìm dấu vết phóng xạ hoặc vũ khí sinh học từ các cơ sở gần đó. Họ cũng xem xét liệu cá heo có thể lấy hoặc đặt các “gói hàng” lên chiếc tàu đang di chuyển hay không.

Đến năm 1967, CIA đã chi hơn 600.000 USD cho 3 chương trình - Oxygas cho cá heo, Axiolite liên quan đến chim và Kechel với chó và mèo. Một tập tin chi tiết chương trình đào tạo sử dụng chim ưng Canada trên thuyền trước khi đề cập đến việc họ đã thử sử dụng một con vẹt.

Chim bồ câu tỏ ra hiệu quả nhất và đến giữa thập niên 1970, CIA bắt đầu thực hiện một loạt các nhiệm vụ thử nghiệm. Một thử nghiệm tiến hành bên trên một nhà tù, thử nghiệm khác ở Navy Yark - nhà máy đóng tàu hải quân ở Washington DC. Máy ảnh có giá 2.000 USD và chỉ nặng 35g, tải trọng dưới 5g.

Các thử nghiệm cho thấy khoảng một nửa trong số 140 bức ảnh trên một cuộn phim có chất lượng tốt. Các bức ảnh cho thấy chi tiết rõ ràng về những người đi bộ và xe hơi đậu tại Navy Yard.

Các chuyên gia nhận thấy rằng chất lượng của các bức ảnh cao hơn so với những bức ảnh được cung cấp bởi các vệ tinh gián điệp hoạt động vào thời điểm Chiến tranh Lạnh.

Tuy nhiên, một mối lo ngại phát sinh trong các chương trình thử nghiệm là nếu một người dân nào đó tình cờ phát hiện ra “chim bồ câu và máy ảnh” và cho rằng chính phủ đang theo dõi công dân.

Nhiệm vụ dự định là sử dụng chim bồ câu để thực hiện các mục tiêu tình báo “ưu tiên” trong Liên Xô. Các tập tin giải mật chỉ ra rằng những con chim sẽ được bí mật vận chuyển đến Moskva. CIA đã xem xét rất nhiều cách thả chim bồ câu gián điệp mà có thể thực hiện – như là từ dưới lớp áo khoác dày hoặc từ một lỗ trên sàn xe hơi khi đỗ. Họ thậm chí còn xem xét liệu chim bồ câu có thể được phóng ra từ cửa ô tô bên trong khi chiếc xe đang di chuyển với tốc độ lên tới hơn 80km/giờ.

Một tài liệu giải mật tháng 9-1976 tiết lộ về mục tiêu được chọn là các nhà máy đóng tàu tại Leningrad – những nơi chế tạo tàu ngầm tiên tiến nhất của Liên Xô. Tại thời điểm này, nó đã được quyết định hoạt động có vẻ khả thi.

Nhưng, các tập tin được giải mật bất ngờ kết thúc tại chi tiết này. Người ta đặt câu hỏi liệu có bao nhiêu nhiệm vụ thực tế mà chim bồ câu gián điệp thực hiện và chúng đã thu thập được những thông tin tình báo có giá trị nào? Điều đó, rõ ràng, vẫn còn bí mật.

Diên San (tổng hợp)