Vụ chìm tàu ở Quảng Nam: Tang thương phủ kín chiều Cửa Đại

Sự cố bất ngờ

Lúc 11 giờ ngày 25/12/2011, chiếc tàu gỗ mang số đăng ký QNa 0063-TS có công suất 60CV của Tiểu đoàn 70 thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam do thuyền trưởng Phạm Xuân Phương điều khiển đã nhổ neo tại cầu cảng Cù Lao Chàm thuộc xã đảo Tân Hiệp, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam mang theo 29 quân nhân và 6 thường dân rẽ sóng đi về hướng đất liền trong điều kiện thời tiết biển động, có sóng to gió lớn.

Đến 13 giờ cùng ngày, khi chỉ còn cách bờ biển Cửa Đại, TP Hội An chừng non cây số thì bất ngờ tàu bị chao đảo bởi liên tiếp những đợt sóng to, thuyền trưởng cố bẻ lái con tàu theo đúng hải trình thì bất ngờ tàu bị gãy bánh lái, xoay ngang rồi lật úp xuống biển. Tất cả mọi người trên tàu đều bị nhấn chìm trong nháy mắt, với phản xạ sinh tồn, mỗi người tự bám lấy bất cứ vật dụng gì có thể ở xung quanh, họ dập dềnh quẫy đạp trên mặt nước lạnh đến cắt da hàng giờ đồng hồ để kiếm tìm sự sống.

Phát hiện sự cố chìm tàu, nhiều ngư dân đang đánh bắt hải sản gần bờ đã bất chấp hiểm nguy lao đến vị trí con tàu để tìm cách ứng cứu các nạn nhân. Tín hiệu cứu hộ cũng lập tức được người dân thông báo đến chính quyền địa phương và các đơn vị, ban ngành hữu trách.

Có 28 người đã được cứu sống và đưa đi cấp cứu tại các cơ sở y tế ở Hội An. 2 phụ nữ tử vong là chị Nguyễn Thị Phương (50 tuổi), Trạm trưởng Trạm y tế xã đảo Tân Hiệp và cô giáo Trương Thị Kim Tuyến (29 tuổi), giáo viên Trường THCS Phú Thọ, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam thi thể đã được đưa vào bờ.

5 quân nhân đang công tác tại Tiểu đoàn 70, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam gồm Trung úy Bùi Phước Tâm (28 tuổi) - Chính trị viên, Phó Tiểu đoàn 70, quê ở thôn Đồng Nà, xã Cẩm Hà, Hội An; Thiếu úy Nguyễn Đình Duy (24 tuổi) - Trung đội trưởng, quê ở xã Điện Thọ, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam; Thiếu úy Nguyễn Hồng Chiến (24 tuổi), quê ở huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam - Trung đội trưởng; chiến sĩ Lê Văn Chí (19 tuổi) và chiến sĩ Đặng Ngọc Thiện (19 tuổi), cùng quê ở huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam hiện đang mất tích, sau một thời gian dài nỗ lực kiếm tìm, đến đêm 26/12/2011 mọi thông tin về 5 quân nhân này vẫn bặt vô âm tín.

Trung tướng Đào Duy Minh trao thưởng cho anh Cường và chiến sĩ Minh là 2 trong số những người đã tích cực trong công tác cứu nạn.

Lời kể của những người trong cuộc

Sự cố chìm tàu QNa 0063-TS đã được thuyền trưởng Phạm Xuân Phương kể lại như sau: "Sau giờ cơm trưa ngày 25/12/2011, ông nhận lệnh của đơn vị chở cán bộ chiến sĩ Tiểu đoàn 70, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam về đất liền công tác. Trên chuyến tàu định mệnh này có 10 đồng chí cán bộ về dự hội nghị ở Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, 18 đồng chí về Trường Quân sự Quân khu 5 tham gia lớp đào tạo, 1 đồng chí là Thiếu úy Nguyễn Hồng Chiến vừa có Quyết định chuyển công tác đến làm Trợ lý tác chiến tại Ban Chỉ huy quân sự huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam… và 6 người dân đi nhờ trong đó có ông Vương Quốc Hoa - Bí thư Đảng ủy xã đảo Tân Hiệp.

Khi tàu đang chạy về hướng Cửa Đại thì bất ngờ gặp phải 3 đợt sóng lớn, liên tiếp đập mạnh vào phía mũi tàu. Tôi cố sức để xoay trở con tàu thì phát hiện bánh lái gặp sự cố rồi gãy hẳn, chao đảo một lúc, con tàu bị sóng đánh lật úp xuống biển. Tôi gào thét, hô hào mọi người nhanh chân nhảy khỏi tàu để lao xuống biển tìm đường thoát thân. Tôi bị kẹt lại trong cabin tàu, phải vật lộn dữ dội dưới lòng biển lạnh, mất rất nhiều sức mới lặn tìm đường thoát thân để trồi lên mặt nước bám lấy một chiếc thùng phuy đang trôi, sau đó được người dân cứu nạn đưa vào bờ…".

Vẻ mặt hết sức buồn phiền và mệt mỏi, ông Phương kể tiếp: "Sau 3 năm phục vụ trong quân đội, tôi được Tiểu đoàn 70 chuyển sang ngạch quân nhân chuyên nghiệp phục vụ lâu dài trong quân đội. Cuối năm 1989, tôi được giao nhiệm vụ làm thuyền trưởng con tàu mang số hiệu QNa 0063-TS chuyên đưa đón cán bộ chiến sĩ và vận chuyển lương thực, thực phẩm từ đất liền ra xã đảo Tân Hiệp và ngược lại, đồng thời lái tàu phục vụ công tác tuần tra quanh đảo những lúc cần thiết. Từ năm 1989 đến nay, con tàu này đã qua 4 lần sửa chữa, ban đầu công suất của tàu chỉ là 16CV, gần đây tàu mới được nâng cấp lên 60CV để đảm bảo vận chuyển với tải trọng 10 tấn, sức chuyên chở là 50 người".

Tại Bệnh viện Đa khoa TP Hội An, sau khi được các y, bác sĩ chăm sóc và sức khỏe dần dần hồi phục, Thiếu úy Phùng Ngọc Tuấn - Trợ lý tham mưu của Tiểu đoàn 70 rưng rưng kể lại: "Lúc đó, tôi đang nằm thiu thiu ngủ thì bỗng dưng thấy tàu lắc rất mạnh, dựng đứng lên rồi ụp xuống biển sâu, mọi chuyện xảy ra quá chóng vánh, tôi chỉ kịp nhìn thấy tất cả mọi người đều rơi xuống mặt biển…". Anh Nguyễn Cường - một trong số những người dân đầu tiên phát hiện sự cố chìm tàu hoang mang kể lại: "Lúc đó, tôi đang ngồi ăn cơm trưa ở nhà thì nghe tiếng la chìm tàu hoảng loạn vang lên, tôi lập tức lao ra bãi biển. Hình ảnh đầu tiên tôi nhìn thấy là trên biển có rất nhiều người lô nhô ôm thùng dầu và ván tàu bị đánh vỡ lóp ngóp vừa bơi vừa kêu cứu… Không chần chừ, tôi lao ra biển, bơi đến vị trí gặp nạn để kéo vào bờ 3 người, rồi cứ thế tôi tiếp tục lao ra biển cứu một số người đang lả dần lên bờ để những người dân chờ sẵn ở đó vác chạy ra xe đưa đến bệnh viện”.

Sau hơn 2 giờ đồng hồ kể từ khi tai nạn thảm khốc xảy ra đối với tàu QNa 0063-TS, lực lượng ứng cứu tại chỗ đã tìm kiếm được 30 người để đưa vào bờ, trong đó có 2 phụ nữ đã tử vong là chị Nguyễn Thị Phượng - Trưởng trạm y tế xã đảo Tân Hiệp đi nhờ vào đất liền để thăm đứa con trai đang ở với gia đình bên nội tại quận Sơn Trà - TP Đà nẵng và cô giáo Trương Thị Kim Tuyến, ra đảo thăm chồng đang công tác tại Tiểu đoàn 70 vội về để kịp lên lớp vào sáng thứ hai.

Người thân các anh vẫn mỏi mắt trông chờ.

Tìm kiếm cứu người - còn nước còn tát

Xác định vẫn còn 3 sĩ quan và 2 binh sĩ của Tiểu đoàn 70 vẫn chưa được tìm thấy, chính quyền địa phương và các ngành hữu trách tiếp tục chỉ đạo tăng cường lực lượng cứu hộ để tìm kiếm người bị nạn. Ngoài lực lượng tại chỗ của ngư dân địa phương, các đồn biên phòng 260, 264; 2 tàu của Hải đội 2; 2 ca nô của Bộ đội Biên phòng Quảng Nam cùng hàng chục tàu cá và thuyền thúng của ngư dân Hội An còn có 1 máy bay trực thăng Mi 171 của Trung đoàn bay 954 - Sư 372 không quân bay tìm kiếm từ trên cao; 2 tàu của Bộ Tư lệnh Vùng 3 hải quân; 4 tàu của Bộ đội Biên phòng Quảng Nam và Đà Nẵng; tàu cứu nạn SAR 274 của Trung tâm tìm kiếm cứu nạn hàng hải khu vực 2.

Trực tiếp Thiếu tướng Nguyễn Quy Nhơn - Phó tư lệnh Quân khu 5; Thiếu tướng Nguyễn Viết Hoàng - Phó tham mưu trưởng Quân khu 5; Đại tá Phan Ngọc Ngự - Phó giám đốc Công an Quảng Nam; Đại tá Lê Thanh Tùng - Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng Quảng Nam và hàng trăm chiến sĩ thuộc nhiều binh chủng, trong đó có 20 chiến sĩ thiện chiến của Tiểu đoàn Đặc công nước 409 Quân khu 5 tham gia chỉ huy và thực hiện công tác tìm kiếm cứu nạn.

Sáng 26/12, cùng đứng trên bãi biển Cửa Đại với rất nhiều anh em phóng viên các cơ quan thông tấn, ông Nguyễn Sự - Bí thư Thành ủy Hội An chia sẻ: "Thực ra từ chiều tối hôm qua, chúng tôi nhận định rằng 5 anh em đang mất tích rất khó có khả năng sống sót, vì đã nhiều giờ đồng hồ bị chìm trong vùng biển động khá mạnh, thời tiết lại lạnh đến cắt da. Tuy nhiên, trên tinh thần còn nước còn tát, sống phải tìm được người, chết cũng phải tìm được xác. Vì lẽ đó trong suốt đêm 25/12 công tác tìm kiếm cứu hộ vẫn được triển khai một cách tổng lực. Nhận định thi thể 5 quân nhân có thể đã bị chìm xuống biển, nên bên cạnh việc tìm kiếm của những tàu lớn, còn có rất nhiều thuyền giả cào, lưới rê… của ngư dân đã được huy động để dùng lưới rà sát dưới đáy biển. Phạm vi tìm kiếm cũng không chỉ dừng lại ở vùng biển Hội An - Cù Lao Chàm mà được mở rộng ra ở vùng biển giáp ranh với Đà Nẵng và huyện Núi Thành (cực Nam của tỉnh Quảng Nam) và Quảng Ngãi. Công tác tìm kiếm có thể kéo dài thêm nhiều ngày nữa, quan điểm nhất quán của chúng tôi là sẽ tìm kiếm cho đến khi không còn một tia hy vọng nào nữa mới thôi. 28 người được cứu sống hiện sức khỏe đã ổn định, những người dân đi tàu đã trở về với gia đình, các quân nhân tiếp tục đến các trạm quân y để được tĩnh dưỡng…".

Chiều 26/12, Trung tướng Đào Duy Minh - Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị - Bộ Quốc phòng đã có mặt tại hiện trường nơi xảy ra sự cố chìm tàu, để tới thăm hỏi, động viên và gửi tiền hỗ trợ của Bộ Quốc phòng đối với các gia đình nạn nhân trong vụ chìm tàu này. Theo đó, Bộ Quốc phòng hỗ trợ mỗi gia đình cán bộ, chiến sĩ và người dân bị thiệt mạng 50 triệu đồng. Trung tướng Đào Duy Minh cũng đã tới thắp hương, động viên gia đình và gửi tiền hỗ trợ gia đình nạn nhân Nguyễn Thị Phương, Trương Thị Kim Tuyến. Đồng thời tới Đồn Biên phòng Cửa Đại gặp gỡ cán bộ, chiến sĩ và người dân trực tiếp tham gia cứu hộ, cứu nạn trên biển. Tại đây, 7 ngư dân địa phương và 1 chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã được khen thưởng vì thành tích cứu người trong hoạn nạn.

Đêm 26/12, Cồn Áng - bãi bồi nơi cửa biển vẫn chật kín người, những chiếc thùng phuy đựng dầu của con tàu định mệnh dạt trôi vào bờ đã được người thân của 5 quân nhân mất tích tận dụng làm những chiếc bàn thờ gọi vong hướng nỗi chờ mong về phía biển. Màn đêm đã giăng kín một góc trời trong cái lạnh đến tím tái thịt da rất hiếm khi xuất hiện ở vùng đất Trung Bộ. Những đôi mắt thẫn thờ, cứ chằm chằm nhìn ra khơi xa, nơi những cột sóng cao cứ liên tiếp vỗ vào bờ, để hy vọng mong manh sẽ tìm thấy người thân của họ.

Ông Bùi Phước Trung, bố của Trung úy Bùi Phước Tâm đã gần 2 ngày trời không ăn uống, ngồi trơ mình trong giá rét nơi cửa biển để ngóng tin con. Chốc chốc, ông lại thắp nhang cầu khấn rồi nấc lên gọi tên con trong nỗi đau đớn tột cùng… Cách chỗ ông Trung không xa, chị Lại Thị Mỹ Yên (22 tuổi), người yêu của Thiếu úy Nguyễn Đình Duy cũng với đôi mắt thâm quầng ngồi thẫn thờ không nói. Anh Nguyễn Đình Quang, anh ruột của Thiếu úy Duy kể rằng: "Mỹ Yên với em trai của anh là bạn học cùng thời trung học, hai người yêu nhau đã mấy năm trời và hứa hẹn tết năm nay sẽ về xin phép họ mạc đôi bên để tiến hành lễ hỏi cưới… Biết tin được về đất liền, Duy gọi điện cho Yên chạy xe ra Cửa Đại đón… đâu có ngờ, chỉ cách bờ vài trăm mét mà Duy phải mãi mãi đi xa…".

Trong ràn rụa nước mắt, anh Đặng Ngọc Trinh, anh ruột của chiến sĩ Đặng Ngọc Thiện nghẹn ngào nói với những người xung quanh:  "Em trai tui mới nhập ngũ hồi tháng 9 vừa qua. Từ đó cho đến nay em chưa một lần về phép thăm gia đình, cách đây hai hôm, Thiện gọi điện về thông báo với gia đình đang bị ốm làm mọi người lo lắng. Sáng 25/12, Thiện lại gọi điện nói là trong ngày sẽ được về đất liền đi học, cả nhà mong ngóng để bây giờ phải thắc thỏm chờ tin em nơi cửa biển sóng to gió cả này…”.

Đêm càng lạnh hơn, cả một vùng bãi bồi khói nhang nghi ngút, rất nhiều người dân vẫn tụ tập thành từng nhóm, đứng ngồi bên nhau để chờ tin từ những chiếc giả cào, lưới rê, tàu SAR 274 và nhiều phương tiện khác đang tìm kiếm người bị nạn.

Những ngư dân cao niên đã mấy chục năm sinh sống ở làng Ghềnh nơi Cửa Đại này cứ luôn miệng bảo rằng: "Phải cố mà tìm các anh bộ đội trong đêm nay, để đến ngày mai khi triều xuống, biển sẽ mang các anh đi xa hơn với đất liền". 

Thời gian cứ trôi đi, mọi nỗ lực kiếm tìm vẫn chìm trong vô vọng, các bô lão của làng Ghềnh lại hội ý, bàn bạc sắm sửa lễ vật mang ra mé biển để tổ chức lễ tế thần Nam Hải. Họ bảo rằng, cả 5 người đang mất tích đều là lính, nên làng làm lễ tế thần Nam Hải, nhờ thần đưa các anh ấy vào bờ. Đây là lệ làng có từ thời những người lính Hoàng Sa theo lệnh triều đình đi giữ đảo bị mất tích trên biển không tìm thấy xác. Những lúc ấy làng cũng làm lễ tế xin thần…

Lại một đêm nữa đã trôi qua, thân nhân của 5 quân nhân mất tích vẫn túc trực bên bãi đất bồi Cồn Áng để ngóng tin người thân của mình. Ngoài kia, biển khơi vẫn mênh mông, lạnh lẽo, vẫn duềnh lên từng cơn sóng dữ vô tình…