Singapore và kế hoạch trở thành trung tâm giao dịch vàng vật chất của châu Á

Singapore đang thúc đẩy tham vọng trở thành trung tâm giao dịch và lưu trữ vàng vật chất của khu vực trong bối cảnh nhu cầu nắm giữ tài sản trú ẩn tại châu Á tăng mạnh và giá vàng toàn cầu duy trì xu hướng lập đỉnh trong hơn một năm qua. Thông tin ngày 3/3 cho biết kế hoạch hiện mới ở giai đoạn khảo sát, mang tính sơ bộ và còn có thể thay đổi, nhưng các động thái gần đây cho thấy đảo quốc đang chủ động “đặt nền” để nâng tầm vai trò trong chuỗi giao dịch - lưu chuyển - lưu ký vàng tại châu Á.

Trong vài tháng gần đây Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) đã làm việc với nhiều tổ chức tài chính nhằm đánh giá khả năng phát triển Singapore thành trung tâm giao dịch vàng vật chất. Trọng tâm trao đổi tập trung vào giao dịch và lưu trữ vàng, tức kiểm tra mức độ phù hợp của Singapore với vai trò đầu mối thị trường vàng vật chất, trước khi cân nhắc các quyết định chính sách hoặc triển khai sản phẩm mới.

Trong số các bên tham gia thảo luận có những nhà tạo lập thị trường vàng lớn như UBS và JPMorgan, cùng ICBC Standard Bank - đơn vị liên quan đến hoạt động thanh toán bù trừ của thị trường vàng London. Bên cạnh đó, ba ngân hàng lớn trong nước gồm DBS, UOB và OCBC cũng được cho là tham gia, phản ánh nỗ lực kết nối giữa các định chế quốc tế và hệ thống ngân hàng nội địa để gia tăng thanh khoản.

Song song các cuộc trao đổi do MAS dẫn dắt, Sở Giao dịch chứng khoán Singapore (SGX) đang đánh giá nhu cầu thị trường đối với các hợp đồng vàng mới. Động thái này đáng chú ý trong bối cảnh SGX từng phải dừng giao dịch Kilobar Gold Contract vào năm 2018 do thanh khoản quá thấp chỉ vài năm sau khi ra mắt. Việc cân nhắc sản phẩm mới vì vậy được nhìn nhận là thận trọng hơn, đặt nặng câu hỏi “có đủ dòng giao dịch” trước khi quyết định phát triển.

Các nguồn tin cho biết tham vọng của Singapore nhận được sự ủng hộ từ nhiều cơ quan nhà nước bên cạnh ngân hàng trung ương, đồng thời thu hút sự quan tâm của nhóm dòng tiền lớn như ngân hàng trung ương và các family office. Ở cấp độ ngân hàng nội địa, UOB hiện là đơn vị nổi bật khi cung cấp dịch vụ bán vàng vật chất và lưu ký vàng cho khách hàng cá nhân. OCBC gần đây cũng cho biết đang xem xét phát triển dịch vụ lưu ký vàng vật chất cho khách hàng tổ chức và nhóm nhà đầu tư giàu có. DBS xác nhận đang phối hợp với MAS trong nỗ lực phát triển thị trường vàng Singapore và bày tỏ quan điểm Singapore có thể trở thành một trung tâm đáng tin cậy cho hoạt động giao dịch và lưu chuyển vàng trong khu vực.

Từ góc nhìn nhu cầu, ông Kelvin Ng - Giám đốc thị trường toàn cầu của UOB nhận định, nhu cầu vàng tại châu Á đang gia tăng mạnh khi nhà đầu tư coi kim loại quý là tài sản trú ẩn trước bất định địa chính trị; xu hướng này còn được củng cố bởi tăng trưởng kinh tế Đông Nam Á và dòng vốn lớn chảy vào vàng vật chất cùng các sản phẩm được bảo chứng bằng vàng.

Cuộc đua trung tâm vàng ở châu Á cũng đang nóng lên khi Hồng Kông - đối thủ truyền thống của Singapore trong việc thu hút dòng tiền của giới siêu giàu tự định vị là một trung tâm giao dịch vàng vật chất hàng đầu khu vực. Động thái này được xem là phù hợp với mục tiêu của Bắc Kinh trong việc nâng vai trò của Trung Quốc trong hệ thống tài chính toàn cầu. Trong thế cạnh tranh đó, Singapore có lợi thế ổn định thể chế và vị trí nằm giữa Ấn Độ và Trung Quốc - hai thị trường tiêu thụ vàng lớn giúp đảo quốc thuận lợi hơn về logistics và khả năng thu hút nhu cầu lưu trữ vàng trong khu vực.

Về nền tảng, Singapore đã theo đuổi chiến lược đầu tư dài hạn cho thị trường kim loại quý. Năm 2012, nước này bãi bỏ thuế hàng hóa và dịch vụ đối với kim loại quý đạt chuẩn đầu tư, gồm cả bạc, nhằm tăng sức hấp dẫn cho hoạt động giao dịch và lưu trữ. Đồng thời, Singapore đầu tư mạnh vào hạ tầng kho bãi trong hơn một thập kỷ, bao gồm việc phân bổ đất để xây dựng các kho lưu trữ lớn. Từ năm 2010, một kho cất giữ tài sản quý đã đi vào hoạt động gần sân bay, cung cấp dịch vụ lưu trữ kim loại quý và các tài sản giá trị khác với hệ thống an ninh cao.

Đáng chú ý, tháng 8/2024, Silver Bullion khai trương kho lưu trữ cao 6 tầng gần sân bay Changi, với sức chứa được công bố lên tới 500 tấn vàng và 10.000 tấn bạc, gia tăng đáng kể năng lực lưu trữ của Singapore. Dù vậy, thị trường vẫn cần thêm các “mảnh ghép” về thanh khoản, sản phẩm và cơ chế vận hành để chuyển lợi thế kho bãi - thuế thành sức bật về giao dịch.

Ở phía sản phẩm, thị trường Singapore thời gian qua xuất hiện thêm các sáng kiến nhằm tăng tính kết nối. Ngày 12/6/2025, Abaxx Exchange (Singapore) - sàn giao dịch hàng hóa do quỹ đầu tư BlackRock hậu thuẫn bắt đầu giao dịch hợp đồng tương lai vàng định giá bằng USD, với quy mô 1 kg mỗi hợp đồng.

CEO Abaxx Exchange Nancy Seah từng cho biết mục tiêu là trở thành cầu nối giữa phương Đông và phương Tây, đồng thời hướng tới việc hình thành một chuẩn mực giá vàng tương lai tập trung hơn vào khu vực. Cùng với đó, Hiệp hội thị trường vàng thỏi Singapore (SBMA) được nhắc đến như một đầu mối góp phần củng cố vị thế Singapore trên bản đồ giao dịch vàng nhờ hệ sinh thái dịch vụ và định hướng phát triển thị trường.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), Singapore có nền tảng để trở thành một trung tâm vàng hàng đầu khi giao dịch toàn cầu dịch chuyển dần sang phía Đông. Đại diện WGC lý giải động lực chính đến từ việc tiêu thụ vàng tại các nền kinh tế mới nổi lớn tăng lên và phần lớn thị trường này nằm ở châu Á, trong khi Singapore ở gần các ngân hàng trung ương đang tích cực mua vàng, tạo thêm lực đỡ cho nhu cầu lưu chuyển và lưu trữ.