Trò vui “đổi giọng” từ bóng heli và những rủi ro ít người biết

Trào lưu “đổi giọng” lan rộng trên mạng

Thời gian gần đây, các loại “bóng đổi giọng” chứa khí heli được rao bán khá rầm rộ trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Chỉ với vài chục nghìn đồng, người mua có thể dễ dàng đặt hàng để hít khí từ bóng và tạo ra hiệu ứng giọng nói cao vút hoặc khàn đặc giống nhân vật hoạt hình. Từ chỗ chỉ là một vật dụng trang trí trong các buổi tiệc, bóng chứa khí heli đang dần trở thành món đồ giải trí được nhiều người tìm mua, đặc biệt trong giới trẻ.

Khảo sát trên một số nền tảng thương mại điện tử cho thấy, chỉ cần gõ các từ khóa như “bóng đổi giọng”, “bóng heli đổi giọng” hay “bóng heli nói giọng hoạt hình”, người dùng có thể nhận được hàng trăm kết quả từ nhiều gian hàng khác nhau. Sản phẩm được chào bán dưới nhiều hình thức, từ bóng đã bơm sẵn khí cho tới các loại bình khí nhỏ dùng để bơm bóng tại nhà. Một số gian hàng còn ghi nhận hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lượt mua, cho thấy sản phẩm này đang được tiêu thụ khá mạnh trên thị trường trực tuyến.

Các loại bóng thường được quảng cáo là chứa khí heli, khi hít vào sẽ khiến giọng nói trở nên khác lạ trong vài giây. Nhiều bài đăng còn kèm theo những đoạn video minh họa cảnh người dùng hít khí từ bóng rồi nói chuyện với giọng cao vút để tạo hiệu ứng gây cười. Những đoạn clip như vậy thường thu hút lượng lớn lượt xem và bình luận, khiến sản phẩm trở nên hấp dẫn đối với người dùng mạng.

Không chỉ xuất hiện trên các sàn thương mại điện tử, loại bóng này còn được rao bán phổ biến trong các hội nhóm mạng xã hội chuyên bán đồ chơi, phụ kiện sinh nhật hoặc vật dụng trang trí tiệc. Trong nhiều hội nhóm có hàng chục nghìn thành viên, các bài đăng quảng cáo “bóng đổi giọng” xuất hiện khá thường xuyên. Người bán thường đăng kèm hình ảnh sản phẩm, video thử giọng hoặc cam kết giao hàng nhanh để thu hút khách.

Một số cửa hàng còn sử dụng những cụm từ quảng cáo mang tính kích thích như “bóng đổi giọng siêu vui”, “bóng đổi giọng hài hước”, “bóng heli giải trí” hay “bóng nói giọng hoạt hình”, nhằm thu hút người mua, đặc biệt là giới trẻ và những người thích quay video giải trí.

Theo anh Nguyễn Văn Hùng, chủ một cửa hàng bán đồ trang trí sinh nhật thuộc phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, loại bóng chứa khí heli đổi giọng bắt đầu được nhiều người hỏi mua hơn trong khoảng một năm trở lại đây. “Trước đây khách chủ yếu mua bóng heli để trang trí tiệc sinh nhật hoặc sự kiện. Nhưng gần đây nhiều bạn trẻ tìm mua riêng loại bóng này chỉ để thử hít khí và quay video cho vui”, anh Hùng cho biết.

Anh Hùng cũng chia sẻ thêm, giá mỗi quả bóng đổi giọng thường dao động từ khoảng 40.000 đến 80.000 đồng tùy kích thước. Vào dịp cuối tuần hoặc các mùa lễ, lượng khách tìm mua có thể tăng lên đáng kể. “Nhiều nhóm bạn trẻ đến mua vài quả mang về chơi trong buổi tụ tập hoặc sinh nhật. Có người còn hỏi mua số lượng nhiều để quay video đăng mạng xã hội".

Với những loại bóng có thiết kế trang trí hoặc kích thước lớn hơn, giá có thể cao hơn. Ngoài bán lẻ từng quả, nhiều cửa hàng còn bán theo set từ 5 đến 10 quả hoặc theo combo trang trí tiệc sinh nhật để phục vụ các buổi liên hoan, tụ tập bạn bè.

Ở phía người mua, chị Lê Thị Mai, 24 tuổi, nhân viên văn phòng sống tại Dịch Vọng, Hà Nội, cho biết chị biết đến bóng đổi giọng thông qua các video trên mạng xã hội. “Thấy nhiều clip khá hài nên nhóm bạn của mình cũng thử mua vài quả về chơi cho vui. Hít vào nói chuyện nghe giọng khác hẳn nên cả nhóm khá thích thú", chị Mai chia sẻ.

Tương tự, anh Trần Quốc Đạt, 27 tuổi, sống tại Thanh Xuân, Hà Nội, cho biết anh từng mua bóng đổi giọng trên một sàn thương mại điện tử sau khi xem video thử giọng trên mạng. “Giá cũng không đắt nên mình mua thử vài quả. Lúc tụ tập bạn bè thì lấy ra chơi cho vui rồi quay video đăng lên mạng”, anh Đạt nói.

Tuy nhiên, trong phần giới thiệu sản phẩm, nhiều nơi quảng cáo bóng đổi giọng là “vô hại” hoặc “an toàn”, trong khi thông tin về nguồn gốc khí bên trong lại khá sơ sài. Phần lớn sản phẩm không có nhãn mác đầy đủ, không ghi rõ thành phần khí, đơn vị sản xuất hay hướng dẫn sử dụng. Việc mua bán dễ dàng trong khi thông tin sản phẩm thiếu minh bạch khiến nhiều người dùng tiếp cận sản phẩm này mà không lường trước những rủi ro có thể xảy ra.

Sự lan truyền của các video giải trí trên mạng xã hội cũng góp phần khiến trào lưu này lan rộng nhanh chóng. Trên nhiều nền tảng chia sẻ video, không khó để bắt gặp những đoạn clip người dùng hít khí từ bóng rồi nói chuyện với giọng cao bất thường, thu hút hàng chục nghìn lượt xem. Không ít video còn được dàn dựng theo dạng thử thách hoặc tình huống hài hước, trong đó người tham gia lần lượt hít khí từ bóng để nói chuyện, hát hoặc đọc một đoạn văn với giọng “hoạt hình”, khiến người xem thích thú.

Một buổi tối cuối tuần tại một quán cà phê trên phố Tạ Hiện, Hoàn Kiếm, Hà Nội, một nhóm bạn trẻ tụ tập trò chuyện sau giờ làm. Trên bàn, bên cạnh những ly nước và vài chiếc điện thoại đang mở camera, là mấy quả bóng đổi giọng vừa được bơm căng. Một bạn trong nhóm cầm quả bóng lên, hít một hơi rồi cất tiếng nói. Giọng nói bỗng trở nên cao vút, the thé khác hẳn bình thường khiến cả bàn bật cười thích thú.

Ngay sau đó, quả bóng được chuyền sang người khác. Mỗi người lại thử nói vài câu quen thuộc, có người cố tình giả giọng nhân vật hoạt hình, có người hát vài câu ngắn để xem giọng mình thay đổi ra sao. Tiếng cười vang lên liên tục khi những âm thanh kỳ lạ phát ra từ chính những người trong bàn. Một vài người tranh thủ dùng điện thoại quay lại khoảnh khắc đó để đăng lên mạng xã hội.

Không khí trở nên rộn ràng khi những quả bóng được chuyền qua chuyền lại, ai cũng muốn thử một lần cho biết. Với nhiều bạn trẻ, đây đơn giản chỉ là một trò vui trong buổi tụ tập bạn bè. Tuy nhiên, những cảnh tượng như vậy đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại các quán cà phê, buổi sinh nhật hay các buổi liên hoan khi trào lưu “bóng đổi giọng” dần lan rộng trên mạng xã hội.

Bên cạnh các video cá nhân, một số tài khoản chuyên sản xuất nội dung giải trí cũng khai thác trào lưu “đổi giọng” như một dạng nội dung gây cười. Những clip dạng này thường có kịch bản đơn giản, trong đó người tham gia hít khí từ bóng rồi giả giọng trẻ con hoặc nhân vật hoạt hình để tạo hiệu ứng hài hước. Chính sự lan tỏa nhanh chóng của những nội dung này khiến trào lưu ngày càng được nhiều người biết đến.

Hiệu ứng “đổi giọng” khiến nhiều người tò mò và muốn thử trải nghiệm. Không ít bạn trẻ xem đây như một trò vui trong các buổi tụ tập bạn bè, sinh nhật hoặc khi quay video đăng lên mạng xã hội. Tuy nhiên, việc hít khí từ bóng bay để tạo hiệu ứng giọng nói đang dần trở thành một trào lưu giải trí mới mà không phải ai cũng hiểu rõ những rủi ro tiềm ẩn phía sau. Khi những video mang tính giải trí được lan truyền rộng rãi, nhiều người dễ xem đây là một trò vui vô hại mà ít chú ý đến các nguy cơ liên quan đến sức khỏe.

Nguy cơ đối với sức khỏe

Đằng sau những đoạn video hài hước với giọng nói cao vút như nhân vật hoạt hình, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng việc hít khí từ những quả “bóng đổi giọng” không đơn giản chỉ là một trò giải trí vô hại. Trên thực tế, hành động này có thể tiềm ẩn những rủi ro nhất định đối với sức khỏe nếu được thực hiện không đúng cách hoặc lặp lại nhiều lần.

Theo các nhà khoa học, hiện tượng “đổi giọng” thực chất không phải do trong bóng chứa một loại chất đặc biệt có khả năng làm biến đổi giọng nói, mà xuất phát từ đặc tính vật lý của khí heli, loại khí nhẹ thường được sử dụng để bơm bóng bay trang trí.

TS Nguyễn Văn Khải, chuyên gia vật lý, cho biết giọng nói của con người được hình thành khi dây thanh quản rung và âm thanh cộng hưởng trong các khoang miệng, mũi và cổ họng. Khi một người hít khí heli vào phổi, môi trường truyền âm trong các khoang cộng hưởng này thay đổi. Do heli có khối lượng riêng nhỏ hơn không khí nên tốc độ truyền âm trong heli nhanh hơn nhiều, khiến các tần số âm thanh tăng lên và làm cho giọng nói trở nên cao, the thé giống giọng của nhân vật hoạt hình. Tuy nhiên, đây chỉ là hiệu ứng tạm thời. Giọng nói sẽ trở lại bình thường sau khi khí trong phổi được thay thế bằng không khí.

Dù vậy, các chuyên gia y tế cho rằng chính khoảnh khắc “đổi giọng” này cũng đồng nghĩa với việc cơ thể tạm thời bị giảm lượng oxy hấp thụ. Trong khi đó, theo  PGS.TS Trần Hồng Côn, nguyên giảng viên Khoa Hóa học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, heli là một khí hiếm, trơ về mặt hóa học, không màu, không mùi và không cháy nổ. Vì vậy, loại khí này thường được sử dụng trong các hoạt động như bơm bóng bay, khí cầu hoặc trong một số ứng dụng công nghiệp.

Tuy nhiên, ông cho biết việc hít khí heli để giải trí không phải là hành vi được khuyến khích. Khi hít loại khí này vào phổi, heli sẽ tạm thời chiếm chỗ của oxy trong đường hô hấp, khiến lượng oxy mà cơ thể hấp thụ giảm đi trong thời gian ngắn.

Trong nhiều trường hợp, người sử dụng có thể cảm thấy chóng mặt, choáng váng, hụt hơi hoặc khó thở ngay sau khi hít khí từ bóng bay. Nếu hít nhiều lần liên tiếp trong thời gian ngắn, tình trạng thiếu oxy có thể trở nên nghiêm trọng hơn, gây ảnh hưởng đến hoạt động của não và hệ hô hấp.

Các bác sĩ chuyên khoa hô hấp cũng đưa ra cảnh báo tương tự. Dù heli không phải là khí độc, nhưng nếu hít nhiều lần hoặc hít với lượng lớn, người sử dụng có thể gặp các triệu chứng như mất thăng bằng, choáng váng, thậm chí ngất xỉu do thiếu oxy tạm thời. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, đặc biệt khi hít trực tiếp từ bình khí nén hoặc từ các nguồn khí không kiểm soát, nguy cơ tổn thương phổi hoặc rối loạn hô hấp có thể xảy ra.

Nguy cơ này càng đáng lo ngại đối với trẻ em hoặc những người có bệnh nền liên quan đến tim mạch và hô hấp. Với những đối tượng này, việc hít khí từ bóng bay có thể gây ra phản ứng mạnh hơn, thậm chí dẫn đến các tình huống nguy hiểm nếu không được xử lý kịp thời.

Một vấn đề khác cũng được các chuyên gia cảnh báo là không phải tất cả các loại bóng được quảng cáo là “bóng đổi giọng” trên thị trường đều chứa khí heli tinh khiết. Trong một số trường hợp, để giảm chi phí, người bán có thể bơm các loại khí khác vào bóng. Khi nguồn khí không rõ thành phần hoặc không được kiểm soát, nguy cơ đối với sức khỏe người sử dụng càng khó lường hơn.

Trong khi đó, việc mua bán các loại bóng đổi giọng hiện nay vẫn diễn ra khá dễ dàng. Nhiều sản phẩm được bán dưới dạng đồ chơi hoặc vật trang trí nên chưa được kiểm soát chặt chẽ như các sản phẩm chứa khí nén khác. Không ít loại bóng trên thị trường không có nhãn mác đầy đủ, không ghi rõ thành phần khí, nguồn gốc sản xuất hay hướng dẫn sử dụng an toàn.

Theo các chuyên gia, khoảng trống trong khâu quản lý khiến người tiêu dùng dễ tiếp cận với sản phẩm nhưng lại thiếu thông tin cần thiết để sử dụng một cách an toàn. Việc tăng cường kiểm soát hoạt động kinh doanh các sản phẩm chứa khí nén, đồng thời yêu cầu các đơn vị bán hàng cung cấp đầy đủ thông tin về nguồn gốc và cảnh báo khi sử dụng, được xem là cần thiết trong bối cảnh hiện nay.

Trong khi các trào lưu trên mạng xã hội lan truyền rất nhanh, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng, đặc biệt là phụ huynh, cần thận trọng khi để trẻ tiếp xúc với những sản phẩm như bóng đổi giọng. Bởi đôi khi, những trò giải trí tưởng chừng đơn giản lại có thể trở thành nguồn rủi ro nếu được sử dụng thiếu hiểu biết và thiếu kiểm soát.